وخامت اوضاع در شمال؛ زنگ خطر برای حکومت و امریکا

در هفته های اخیر وضع امنیتی در برخی از ولایت شمال کشور به ویژه فاریاب، سرپل، بغلان، جوزجان، تخار و قندوز بدتر شده است. ولایات شمال زمانی امن‌ترین منطقه به شمار می‌آمد. راه های مواصلاتی آن برای تاجران و مسافران مصئون بود. حالا در شمال اوضاع دگرگون شده است. طالبان خود را به شاهراه های بزرگ نزدیک کرده اند و در برخی از ولایت چون بغلان، قندوز و فاریاب راه های بزرگ ترانسپورتی را در اختیار دارند.

در هفته‌ های اخیر برخی مناطق و ولسوالی های دیگر در شمال مانند ولسوالی خمآب ولایت جوزجان، ولسوالی بلچراغ و منطقه‌ی چهارتوت در فاریاب و بلغلی در سرپل به تصرف طالبان درآمد. چندین کیلومتر شاه راه در مسیر ولسوالی های خواجه سبزپوش، شیرین تگاب و دولت آباد این ولایت نیز در کنترول طالبان قرار دارد.

در ماه های اخیر پیشروی طالبان در میدان نبرد بیشتر دیده می‌شود، برعکس دولت ابتکار عمل در میادین جنگ را از دست می‌دهد و تلفات نیرو های مسلح  در شمال در ماه های اخیر نسبت به هر زمان دیگر بالا رفته است.

تغییر اوضاع در شمال به نفع طالبان زنگ خطر جدی برای حکومت افغانستان و دولت های حامی آن به ویژه  امریکاست. زیرا شما منطقه خیلی ستراتیژیک و حیاتی برای حکومت افغانستان دانسته می‌شود.

بنادر مهم تجارتی چون شیرخان، حیرتان وآقینه اهمیت اقتصادی شمال را برای دولت افغانستان افزایش داده است. امروزه بیشترین اموال تجارتی، مواد غذایی و اموال لوژستیکی نیروهای ائتلاف از بندرهای شمال وارد افغانستان می‌شوند. کم توجهی به امنیت شمال پایه های دولت را می‌لرزاند و شکست غیر قابل تحمل و افتضاح آمیزی را متوجه به کشور های کمک کننده‌ی افغانستان به خصوص امریکا می‌کند.

اگر نزدیکی طالبان به روسیه و پاکستان و دیگر کشور های رقیب امریکا را در نظر بگیریم، مؤفقیت طالبان در میدان های جنگ و تصرف بیشتر مناطق از سوی آن‌ها پیروزی روسیه در جنگ نیابتی در برابر امریکا و هم پیمانان اش تلقی می‌شود. چنان‌که در ماه های گذشته امریکا طعم تلخ یک شکست را در نبرد سوریه چشیده است.

چرا اوضاع در شمال دگرگون شد؟

در سال های گذشته شمال منطقه‌ی نسبتاً امن بود. حکومت بیشترین توجه را در نبرد علیه طالبان در ولایات جنوبی داشت. زیادترین نیروها و امکانات جنگی افغانستان و قطعات خارجی در جنوب تعبیه شد. طالبان و حامیان آن‌ها بادرک از این وضع در سال های اخیر بیشترین توجه را به شمال مبذول داشتند. بیکاری روبه گسترش میان جوانان ولایات شمال عامل اساسی دیگری بود که طالبان توانستند به راحتی در شمال سربازگیری کنند. ظلم و تعدی نیروهای محلی و اربکی‌های طرفدار دولت نیز به طالبان کمک کرد، تا بخشی از مردم به حمایت از آن‌ها برخیزند.

اوضاع در بعضی از مناطق دیگر کشور نیز نگران کننده است. اخیراً حمله‌ی طالبان به مرکز غزنی تلفاتی میان افراد غیر نظامی را در پی داشت و خسارات هنگف مالی به دولت و مردم وارد آورد. مرکز ولسوالی دای‌میرداد ولایت میدان وردک نیز به تصرف طالبان در آمد.

تلاش نیروهای دولت در هفته های اخیر برای باز پس‌گیری مناطق از دست رفته و تأمین امنیت شاهراه ها نتیجه‌ی دلخواه داشت.

نا امنی در شمال پیامد های بد سیاسی، اجتماعی و اقتصادی برای مردم و دولت دارد. از اثر جنگ ها هزار ها خانواده، خانه های خودرا ترک کرده در مراکز شهر ها متواری شده اند. آن‌ها در شرایط بسیار بدی زندگی می‌کنند. دروازه ده ها مکتب بسته شده و هزار ها تن پسران و دختران از آموزش محروم شده اند. بسیاری از پروژه های زیربنایی و بازسازی در اطراف متوقف شده است.

دولت بیشترین مناطق را در برخی از ولایت شمال از دست داده است. تنها مراکز ولسوالی ها در حاکمیت دولت قرار دارد. برگزاری انتخابات در جاهای که تحت تصرف طالبان قرار دارد ناممکن است. لغو انتخابات شورا های ولسوالی نیز ریشه در امنی ها دارد.

تغییر اوضاع امنیتی در شمال و دیگر مناطق کشور نیاز به طرح بزرگ ستراتیژیک  ملی و جهانی دارد. برخی از کشور های دنیا که بر اساس منافع ملی و رقابت های شان با دولت های منطقه و ابر قدرت های جهانی از طالبان حمایت می‌کنند، آین دولت ها باید اقناع شوند که حمایت از تروریست ها به نفع شان نخواهد بود.

جنگ در افغانستان، جنگ میان منافع قدرت های منطقه و جهان است؛ و در این میان مردم بیچاره و ناتوان افغانستان به هیچ کشته می‌شوند. ایجاد اجماع ملی میان سیاسون و نیرو های داخلی در افغانستان نیز می‌تواند برای قطع جنگ و تأمین امنیت شهروندان کشور کارساز و مؤثر باشد. تا هنوز رهبران سیاسی افغانستان در تشکیل چنین اجماع ناتوانی نشان داده اند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *