فقط نزدیک به 5میلیون نفر رای دادند

انتخابات پارلمانی کشور با ضعف شدید مدیریتی برگزار شد

الیاس طاهری

سرانجام انتخابات مجلس نمایندگان با سه سال تأخیر، در روزهای 28 و 29 میزان، در 32 ولایت برگزار شد. شهروندان کشور با حضور گسترده‌‎ی شان به پای صندوق‌های رای‌دهی، از انتخابات به گونه‌ی بسیار پرشور استقبال کردند. تنها در ولایت‌های غزنی و قندهار، انتخابات پارلمانی به دلیل مشکلات سیاسی و امنیتی در روز 28 میزان برگزار نشد. در قندهار، انتخابات پارلمانی روز شنبه همین هفته راه‌اندازی شد و قندهاریان توانستند آرای شان را به صندوق‌ها بریزند. پیش از این حکومت و کمیسیون مستقل انتخابات اعلام کرده بودند که به دلیل کشته شدن جنرال عبدالرازق فرمانده پولیس و رییس امنیت ملی قندهار، انتخابات در آن ولایت با یک هفته تاخیر برگزار خواهد شد. اما متأسفانه در غزنی انتخابات پارلمانی نشد.

با تمام چالش‌هایی که فراراه انتخابات 28 میزان وجود داشت،‌ بازهم مردم با حضور به پای صندوق‌های رای، ثابت کردند که هیچ چیز مانع تعیین سرنوشت آنان نخواهد شد. در حالی‌که گذشته از دیگر مشکلات فراروی انتخابات، گروه‌های هراس‌افگن از جمله طالبان، پیش از برگزاری انتخابات به صورت جدی تهدید کرده بودند که این انتخابات را اخلال خواهند کرد. اما مردم با استقبال پرشور شان از این پروسه، نشان دادند که به رغم چالش‌های موجود، همچنان به دمکراسی و مردم‌سالاری در کشور باورمند هستند. شهروندان افغانستان مسوولیت شان را یک بار دیگر ادا کردند و با انتخاب نماینده‌های مورد نظرشان، مشت محکمی به دهن گروه‌های تروریستی‌ای کوبیدند که تلاش می‌کردند با اخلال کردن روند انتخابات، مانع حضور مردم به پای صندوق‌های رای‌دهی شوند.

اما در طرف دیگر، کمیسیون مستقل انتخابات قرار داشت که باید تمامی زمینه‌ها را برای بهتر برگزار شدن انتخابات فراهم می‌کرد تا رای‌دهندگان بدون کدام مشکل آرای شان را به صندوق‌ها می‌ریختند. چنان‌که در روز انتخابات مشاهده شد، کمیسیون آمادگی درست نداشت و در یک ناهمآهنگی و بی‌برنامه‌گی و سراسیمه‌گیِ به تمام معنا انتخابات را در کشور برگزار کرد که سر و صداها و انتقادهای زیادی را در پی داشت. در همین کابل- پایتخت اکثر مراکز رای‌دهی در روز اول انتخابات ساعت‌ها بسته ماند و برخی از مراکز اصلاً باز نشد و رای‌دهندگان بدون اینکه آرای شان را استعمال کنند، ناامید شده و به خانه‌های شان برگشتند. هرچند مسوولان کمیسیون انتخابات اعلام کردند آن مراکزی که در روز اول به دلایلی بسته مانده، روز بعد (29 میزان) رای‌دهی در آن مراکز ادامه می‌یابد؛ اما این واضح است که آوردن دوباره‌ی مردم به پای صندوق‌های رأی کار آسانی نیست. مردم فقط در روز 28 میزان برای شرکت در انتخابات برنامه‌ریزی کرده بودند. پس از آنکه رأی‌دهندگان پس از ساعت‌ها انتظار کلافه شدند، دیگر دل شان از رأی دادن بد شدند و محل‌های رأی‌دهی را برای همیشه ترک کردند. در 29 میزان دیده شد آن عده از رای‌دهندگانی که در روز اول موفق نشدند رای بدهند، دوباره حضور چشم‌گیری نداشتند تا آرای شان را به کار گیرند. براساس آماری که پس از انتخابات در برخی رسانه‌ها منتشر شده، نشان می‌دهد که از نزدیک به 9 میلیون ثبت نام کننده‌ای که قبلاً کمیسیون مستقل انتخابات اعلام کرده بود که برای شرکت در انتخابات پارلمانی ثبت نام کرده‌اند، تنها چیزی بیشتر از 4 میلیون تن آنان توانسته‌اند از حق رأی خود استفاده کنند. با این حساب حدود 5 میلیون تن دیگر از دادن رأی محروم شده‌اند. نظر به تعداد ثبت‌نام کننده‌ها برای رأی‌دهی در انتخابات پارلمانی، 4 میلیون رأی‌دهنده، بسیار کم است. حالا اگر رأی دهنده‌های قندهار و غزنی را هم به آن اضافه کنیم، فکر نمی‌کنم بیشتر از 5 میلیون رأی شود. با این حساب، بازهم حدود 4 میلیون شهروند کشور عملاً از رأی دادن باز مانده‌اند. از این تعداد، اگر شماری آنان به دلیل مشکلات امنیتی و عده‌ای هم به دلیل بی‌باوری به روند انتخابات و کمیسیون‌های برگزاری و شکایت‌های انتخاباتی، در این پروسه اشتراک نکرده باشند؛ بدون شک یک بخش قابل ملاحظه‌ی آنان به سبب ضعف مدیریتی کمیسیون، از رای دادن باز ماندند.

چرا ضعف مدیریتی و بی‌نظمی؟

در روز انتخابات پس از شکایت‌های بی‌شمار مردم مبنی به بسته بودن برخی مراکز رای‌دهی و یا فعال نبودن دستگاه‌های بایومتریک، مسوولان کمیسیون انتخابات با حضور در یک نشست خبری، دلیل بروز این مشکل را با مردم شریک ساختند.

عبدلبدیع صیاد، رییس کمیسیون انتخابات در خصوص بسته ماندن مراکز رای‌دهی گفت که این مشکل ناشی از عدم حضور معلمینی است که قرار بود به عنوان کارمندان انتخابات در محل‌های رای‌دهی کار کنند. عدم حضور معلمینی که به‌حیث کارمندان انتخابات در روز رای‌گیری استخدام شده بودند، خود نشان می‌دهد که کمیسیون آمادگی درست نداشته و بدون همآهنگی به سوی انتخابات پارلمانی رفته است. سوء مدیریت کمیسیون انتخابات، بار دیگر مردم را نسبت به این پروسه تاحد زیادی بی‌باور کرد. در حالی‌که کمیسیون انتخابات می‌توانست یک روز قبل از رأی‌گیری با وزارت معارف همآهنگی می‌کرد تا این مشکل پیش نمی‌آمد. بحث دیگر، کار نکردن برخی دستگاه‌های بایومتریک، عدم آشنایی کارمندان انتخابات با این دستگاه‌ها و جابه‌جایی لیست رأ‌دهندگان بود که ساعت‌ها باعت تأخیر در روند رأی‌گیری و بسته ماندن مراکز رأی‌دهی شد. اعضای کمیسیون انتخابات هرچند این مشکلات را می‌پذیرند و برای هرکدام آن‌ دلیل هم ارائه می‌کنند؛ اما به هیچ وجه ضعف مدیریت و کم‌کاری کمیسیون برگزاری انتخابات قابل توجیه نیست. مردم پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 1393 که بدترین انتخابات در تاریخ کشور بود، به این پروسه بی‌باور شده بودند. حتا انتظار می‌رفت دیگر کسی به پای صندوق‌های رای نخواهد رفت. اما در 28 میزان شهروندان سهم دوباره گرفتند؛ ولی این بار بازهم مدیریت ضعیف کمیسیون انتخابات اعتماد مردم را نسبت به انتخابات خدشه‌دار کرد. برخی نمایندگان احزاب سیاسی نیز اعتراض کرده‌اند که این انتخابات، «با چالش‌ها و بی‌نظمی‌های زیادی همراه بوده که از قبل مهندسی شده بود». احزاب سیاسی از آغاز نیز معترض بودند و با راه‌اندازی نشست‌های مختلف، خواهان برگزاری انتخابات شفاف و سراسری در کشور شده بودند. کارگیری از تکنالوژی در انتخابات هم خواست همین احزاب سیاسی بود که حکومت افغانستان مجبور شد دستگاه‌های بایومتریک را در دقیقه‌ی 90 خریداری کرده و در اختیار کمیسیون قرار دهد. عدم آشنایی کارمندان کمیسیون با این دستگاه‌ها، سبب تأخیر در روند رأی‌گیری شد و گفته می‌شود در شفافیت انتخابات نیز تأثیر چندانی نداشته است.

به هر حال، با وجود اما و اگرهایی که در مورد انتخابات پارلمانی 28 میزان وجود داشت، سرانجام این انتخابات برگزار شد؛ اما ضعف‌ها از طرف کمیسیون به اندازه‌ای بود که به اعتبار کمیسیون در پیشگاه مردم صدمه زد و مدیریت و توانایی این نهاد یک بار دیگر زیر پرسش قرار گرفت. با وجود این، برگزاری انتخابات پارلمانی پس از سه سال تأخیر یک دست‌آورد برای حکومت و کمیسیون انتخابات است و می‌توان آن را به فال نیک گرفت.

از یاد نبریم که ما انتخابات ریاست جمهوری را نیز در پیش داریم. قرار است انتخابات ریاست جمهوری طبق قانون، سال آینده برگزار شود. اینکه این انتخابات در زمان معین آن برگزار خواهد شد یا نه، با گذشت زمان روشن می‌شود. اما انتظار همه شهروندان این است که نهادهای برگزاری انتخابات و دیگر بخش‌های همکار، باید از همین حالا تدابیر لازم و ضروری را برای هرچه بهتر برگزار شدن انتخابات ریاست جمهوری سال آینده، در نظر بگیرند تا تجربه‌ی تلخ انتخابات 1393 و در پی آن بی‌نظمی‌های روز 28 میزان سال جاری، بار دیگر تکرار نشود. مردم بار دیگر در صورتی به پای صندوق‌های رأی‌دهی حاضر خواهند شد که کمیسیون اطمینان بدهد این نهاد آمادگی کامل دارد تا انتخابات را سرتاسری و شفاف برگزار می‌کند و هیچ رأی‌دهنده‌ای از حق رأی خود محروم نخواهد شد. در کنار این کمیسیون‌های برگزاری انتخابات و شکایت‌های انتخاباتی، باید با امانت‌داری و صداقت، آرای پاک را از ناپاک جدا کرده و از رأی مردم پاسداری کنند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *