جای خالی زنان و جوانان در بورد مشورتی صلح

الیاس طاهری

رییس‌جمهور غنی روز سه‌شنبه هفته‌ی گذشته، 20 قوس، بورد عالی مشورتی روند صلح و تیم مذاکرده کننده‌ی حکومت را با صدور فرمانی ایجاد کرد.

در ترکیب «بورد عالی مشورتی روند صلح»، بیشتر سران جهادی، رهبران قومی و همچنان افراد رسمی حکومتی می‌باشند که در این جمع فقط نام دو نفر از زنان به چشم می‌خورد. پس از همگانی شدن فهرست اعضای بورد عالی مشورتی روند صلح، شماری از زنان، جوانان، از جمله حبیبه سرابی معاون شورای عالی صلح، در اعتراض به ترکیب این بورد مشورتی گفته‌اند که نقش بانوان، جوانان و جامعه مدنی نادیده گرفته شده‌است.

حبیبه سرابی معاون شورای عالی صلح، چهارشنبه هفته گذشته در کنفرانس ملی پیرامون «زنان در روند صلح» با انتقاد جدی از ترکیب این بورد گفت:‌ «بورد مشورتی صلح ایجاد شده اما در ترکیب آن یک زن هم نمی‌بینید. تمام رهبران جهادی لیست شده اما دو خانم به‌خاطر مصلحت در ترکیب آن آورده شده است. من خطاب به خواهران می‌گویم: ما باید خود ما باشیم نه متعلق به کس دیگر. از زمانی که متولد می‌شویم و تا زمانی که می‌میریم، متعلق به کسی دیگری هستیم.»

رییس‌جمهور و رییس اجرائیه با معاونان، رییس پارلمان، رییس مجلس سنا، قاضی‌القضات، مشاور امنیت ملی، رییس عمومی دفتر ریاست جمهوری، لوی‌سارنوال، وزیر دولت در امور پارلمانی، رییس امنیت ملی، رییس شورای سرتاسری علمای افغانستان و رییس دارالانشای شورای عالی صلح، از افراد حکومتی‌ای هستند که در بورد عالی مشورتی روند صلح عضویت دارند.

حامد کرزی رییس‌جمهوری پیشین، صبغت‌الله مجددی، عبدالرب رسول سیاف، گلبدین حکمتیار، یونس قانونی، سید حامد گیلانی، محمدکریم خلیلی، صلاح‌الدین ربانی، سید منصور نادری، آصف محسنی،‌ عبدالهادی ارغندیوال، حاجی دین محمد، عطامحمد نور، آمنه افضلی،‌ صدیقه بلخی، محمد اسماعیل خان و امرالله صالح از رهبران جهادی نیز شامل اعضای بورد عالی مشورتی روند صلح هستند.

این بورد مشورتی را رییس‌جمهور ریاست می‌کند و اعضای آن در کنار نظارت از روند مذاکرات صلح، وظیفه دارند تا مشوره‌های لازم و سازنده را با رهبری دولت شریک سازند. همچنان پیشنهادات کمیته‌های کاری صلح را بررسی و در صورت لزوم نظریات شان درباره تهیه‌ی چارچوب کاری تیم مذاکره کننده را با آن‌ها شریک سازند.

در ترکیب بورد مشورتی صلح، نمایندگانی از قشر زنان، به‌ویژه جوانان و جامعه مدنی کشور حضور ندارند و این مایه‌ی نگرانی برای این دو قشر جامعه‌ شده‌است. برخی از زنان فعال در عرصه‌های سیاسی و فرهنگی در شبکه‌های اجتماعی به این موضوع پرداخته و گفته‌اند حکومت نقش آنان را در این پروسه نادیده گرفته‌است.

در این مورد دو نکته قابل یادآوری است

یکم. از یک طرف، حکومت در گزینش اعضای بورد مشورتی خود در روند مذاکرات صلح، بسیار سنجیده عمل کرده‌است. رهبران جهادی و چهره‌هایی که در گذشته با طالبان همیشه جنگیده و با این گروه سر ناسازگاری داشته‌اند، حضور آن‌ها در این بورد مشورتی بسیار تأثیرگذار و مهم است. در حقیقت همین افراد باید با طالبان صلح کنند و نظریات شان در چگونگی پروسه‌ی صلح دخیل باشند. گذشته از اینکه آنان به نمایندگی از بخشی از مردم افغانستان در این بورد انتخاب شده‌اند، حضور شخصی‌شان مهم‌تر از همه است. به این دلیل که اگر در آینده این پروسه با بن‌بست روبه‌رو شود، از جانب طالبان و همین چهره‌ها خواهد بود. پس بهتر است این دو طرف مذاکره کنند.

اما از جانبی هم، بهتر بود حکومت نقش زنان و قشر جوان کشور را نیز نادیده نمی‌گرفت تا همه‌‌ی شهروندان کشور، اعم از زنان و جوانان خود را در آیینه‌ی این مذاکرات می‌دیدند. همین انتقادهایی که از حالا در پیوند به عدم حضور زنان و جوانان در بورد مشورتی مطرح شده‌است، خود می‌تواند مشروعیت پروسه را زیر سوال برده و تا حد زیادی آن را متزلزل بسازد. زیرا در چنین پروسه‌ی مهم ملی، هرگاه یکی از اقشار جامعه خود را شریک نداند و یا احساس کند دست‌آوردها و حقوق آن‌ها لگدمال می‌شود، به این معناست که حکومت و ما در این کار خود موفق نبوده‌ایم.

دوم. حکومت می‌بایست در کنار گزینش رهبران جهادی و احزاب سیاسی، شماری از زنان فعال کشور را به نمایندگی از حکومت و مردم در این بورد مشورتی فرصت می‌داد تا این قشر همیشه محروم، که از جانب گروه طالبان همواره مورد ظلم و حق تلفی قرار گرفته‌است، نیز خود را در روند مذاکرات شریک می‌دانست. بدون شک زنان در حال حاضر این ظرفیت و توانایی را در خود می‌بینند و می‌توانند به طور مستقلانه از خود نمایندگی کنند. زنان کشور در این بخش باید نظریات و مشوره‌های موثر خود را داشته باشند. در غیر آن عدم حضور فعال بانوان در گفت‌وگوهای صلح، این گمان را تقویت می‌بخشد که زنان را به همان تاریکی دوره رژیم سیاه طالبانی بر می‌گرداند. زیرا گروه طالبان با حضور زنان در جامعه و فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی‌شان مخالف است و نگرانی بانوان کشور در این بخش به‌جا و قابل درک است.

اما حالا هم دیر نیست و حکومت می‌تواند در این مورد تجدید نظر کند و به نمایندگی از زنان افغانستان، بانوانی را که می‌توانند از این قشر نمایندگی کنند، در ترکیب این بورد مشورتی عضویت بدهد. هرچند اسم دو خانم در میان اسامی اعضای بورد عالی مشورتی روند صلح به چشم می‌خورد؛ اما این حضور بیشتر سمبلیک به نظر می‌رسد و کافی نیست. به نقل از حبیبه سرابی معاون شورای عالی صلح، آنان به احترام پدران شان انتخاب شده‌اند.

به هرحال، ترکیب فعلی بورد مشورتی نشان می‌دهد که پیرسالاری و مجاهدسالاری هنوزهم در کشور جوانی مثل افغانستان که رییس‌جمهور آن همواره سنگ حمایت از زنان و جوانان را به سینه می‌کوبد، به اوج خود باقی است و گویی مشوره‌های قشر زن و جوان کشور در پروسه‌های ملی و مهمی چون روند صلح، در نزد حکومت و شخص رییس‌جمهور خریدار ندارد.

با این همه دیده شود که سرنوشت صلح افغانستان به کجا می‌انجامد. طالبان که بارها اعلام کرده با حکومت افغانستان برای انجام گفت‌وگوهای صلح، دور یک میز نمی‌نشیند؛ بلکه طرف اصلی مذاکره‌ی آنان امریکا است.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *