بازی درمانی

صدیقه رویان ناصری

بازی برای کودکان همانند کلام برای بزرگ‌سالان است. بازی وسیله‌ای است برای بیان احساسات، برقراری ارتباط، آشکار کردن آرزوها و خودشکوفایی.

بازی وسیله‌ی طبیعی کودک برای بیان و اظهار “خود” است. آلفرد آدلر روان شناس معروف می‌گوید: هرگز نباید به بازی به عنوان وقت‌کشی نگاه کرد و یا گاری لندرث اظهار می‌دارد که بازی کردن مساوی است با صحبت کردن برای بزرگ‌سال.

بازی و اسباب‌بازی، کلمات کودکان هستند. برای درک بیشتر کودکان باید آن‌ها را هنگام بازی مورد مشاهده قرار داد. آن‌ها از طریق بازی، احساسات، ناکامی‌ها و اضطراب‌های خودشان را بیان می‌دارد. در نتیجه بازی‌ها، برای درمانگر وسیله‌ی مناسبی هستند تا به دنیای کودکان وارد شود و بدان طریق آن‌ها را بیشتر و بهتر بشناسد و به مشکلات آن‌ها پی ببرد.

کودکان با بازی کردن هر آن‌چه بخواهند در باره‌ی دنیا و زندگی می‌آموزند و نقش‌هایی را که بعدها در زندگی بازی خواهد کرد، تمرین می‌کنند. مشاهده‌ی رفتارها و ارتباط‌ها در بازی، آشکار کننده‌ی نگاه کودک در مورد جهان است.

پیامبر اکرم  حضرت محمد (ص) بر این عقیده بود که پدر باید همچون کودکی، رفیق دروه کودکی فرزند خود باشد و با زبان کودکی و به کمک بازی، او را پرورش دهد.

ابتدا مکاتب مختلف، روش‌های درمانی یکسانی را در خصوص برخورد با کودکان و بزرگ‌سالان در پیش می‌گرفتند، اما به تدریج دریافتند که نه‌تنها نمی‌توان روش‌های مخصوص بزرگ‌سالان را در مورد کودکان اعمال کرد، بلکه باید تکنیک‌های درمانی را نیز به گونه‌ی متناسب با هر کودکی نمود.

بازی درمانی روشی است که به کمک آن به کودکان دارای مشکل کمک می‌شود تا آنان با مشکلات شان مقابله کنند. این روش به عنوان ابزاری برای برقراری ارتباط بین کودک و درمانگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بازی درمانی وسیله‌ی تشخیصی است و به کودک امکان می‌دهد تا عقایدش را آزادانه بیان کند.

مشاهده‌ی رفتارها و ارتباط‌ها در بازی، آشکار کننده‌ی نگاه کودک در مورد جهان اطراف است. در بازی درمانی به کودک فرصت داده می‌شود تا احساسات آزار دهنده و مشکلات درون خود را از طریق بازی بروز دهد و آن‌ها را به نمایش بگذارد.

و به طور کلی نقش موثری در رشد کودک دارد و در خلال بازی می‌توان به بسیاری از ویژگی‌ها، مسائل و رشد کودک پی ببرد.

از این رو بازی درمانی به عنوان تکنیک درمان مشکلات کودکان در دنیای امروزی تجلی پیدا کرده و به طور روزافزونی در دنیای پیشرفته مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همان‌گونه که تمامی روانشناسان و مشاوران می‌دانند، مشکلات روحی_روانی کودکان به قدری ظریف و حساس است که نیازمند اقدامات حرفوی و تجربی خاص می‌باشد.

و ما در این مورد پیشرفت قابل توجهی به‌ویژه در جامعه‌ی کنونی خودمان نداشته‌ایم، ما نمی‌توانیم به همان شیوه مشاوره با بزرگ‌سالان به مشاوره با کودکان بپردازیم. اگر از این شیوه استفاده کنیم بسیار بعید است که آن‌ها با ما درباره‌ی موضوعات مهم شان صحبت کنند.

احتمالا پس از گذشت مدت زمان کوتاهی ازمصاحبه با ما خسته می‌شوند و یا هم سکوت اختیار می‌کنند. حتی چنان‌چه به صحبت با ما مشغول شوند، معمولا از عنوان کردن موضوعات مهم شان طفره می‌روند.

بنابر این این یکی از مهم‌ترین دلایلی می‌باشد که بازی درمانی توانسته است خود را به عنوان یکی از روش‌های مناسب درمان مشکلات کودکان معرفی کند. این است که کودکان قادر نیستند از استدلال و مهارت‌های کلامی استفاده کنند و احساسات و افکار و رفتارهای شان را به صورت قابل درکی برای بزرگ‌سالان بیان کنند. برای کودکان اسباب بازی کلمات هستند و بازی مکالماتی است که با استفاده از آن‌ها انجام می‌شود.

در افغانستان به بازی درمانی و اهمیت آن در مشاوره و روانشناسی، خیلی پرداخته نشده است و این امر نیازمند آن است که در رابطه با بازی درمانی، تحقیقات زیادی صورت بگیرد و مقالات متعددی در این راستا نوشته شود. از این طریق ما می‌توانیم از اهمیت و جایگاه بازی درمانی در کمک به کودکان بیشتر آشنا شویم و از سویی هم بتوانیم به‌صورت بهتری با کودکان ارتباط برقرار کنیم.

بازی، زندگی کودک نیست؛ ولی تمام زندگی کودک بازی است.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *