مذاکرات در دوحه نگرانی در افغانستان

محمدعالم کوهکن- سرمقاله

 

بازیگران منطقوی و بین‌المللی برای ختم جنگ و تأمین صلح در افغانستان هیچگاه تا این حد دلگرمی نداشتند. و فرصتی بهتر برای پایان دادن به آلام و درد چهار دهه‌ی مردمی که در جنوب آسیا قربانی جنگ های نیابتی شده اند، میسر نشده بود. اخیراً مایک پامپیئو وزیر خارجه‌ی امریکا مذاکرات میان طالبان و نماینده‌ی امریکا را خیلی پیچیده تعریف کرد. او گفت، اگر پیشرفتی در پنجمین دور مذاکرات میان زلمی خلیلزاد نماینده‌ی وزارت خارجه امریکا در بحث صلح افغانستان با نماینده‌های گروه طالبان در دوحه به وجود آید، علاقمند است به قطر سفر کند و شامل مذاکرات شود. در عین حال نماینده‌ی سازمان ملل متحد و نماینده‌ی کشور ناروی به مذاکرات دوحه پیوستند و عبدالعزیز کاملوف وزیر خارجه‌ی اوزبیکستان با ملا برادر از اعضای ارشد گروه مذاکره کننده‌ی طالبان در دوحه دیدار داشت.

مذاکرات میان امریکا و طالبان تا کنون با بیم و امید همراه است. طرفین برای رسیدن به نتایج مثبت ابراز امیدواری کرده اند. اما خواست‌ها و شرایط طرفین تا هنوز خیلی نزدیک به نظر نمی‌رسد.  شرط نخست طالبان برای ادامه‌ی مذاکرات بیرون شدن بی قید و شرط نیروهای خارجی از جمله قوت های امریکا از خاک افغانستان در چند ماه محدود است، اما جانب امریکا طرح ترک قلمرو افغانستان توسط نیروهای خارجی میان  سه تا پنج سال را پیشکش کرده است. ظاهراً طالبان پذیرفته اند که دیگر رابطه‌ی شان را با گروه های تروریست جهانی چون القاعده بریده، ضمانت خواهد کرد که از قلمرو افغانستان تهدیدی را متوجه منافع امریکا نخواهد کرد. موضوعی که برای واشنگتن مهم است. ضمانت طالبان در این مورد با توجه به نقش طالبان در آینده‌ی افغانستان جای سوال دارد. امریکا چنین ضمانتی را باید از دولت رسمی افغانستان که طالبان نیز بخشی از آن باشد، بگیرد.

از سوی دیگر به نظر می‌رسد که مذاکرات صلح افغانستان هنوز خم و پیچ های زیادی را در پیشرو دارد. امریکا ادعای پاسداری نظم جهانی و پیشقراولی مبارزه علیه تروریزم بین المللی را دارد. امریکایی ها اخلاقاً مجبور اند مسوولانه به جنگ افغانستان پایان دهند و انتظار شرکای جهانی چنین انتظاری را از خاک سفید دارند.  اظهارات اخیر جان بولتون مشاورت امنیت ملی رییس جمهوری امریکا در مورد ضرورت ماندن بخشی از قوت های امریکا پس از تأمین صلح در افغانستان برای مقابله با تروریستان نیز مؤید این است که امریکا متوجه مسوولیت جهانی خود است.

جدا از بحث مذاکره با طالبان امریکا با دولت افغانستان نیز تعهداتی دارد که در برابر آن نیز خودرا ملزم می‌داند. در سال 2014 توافقنامه‌ی امنیتی میان افغانستان و امریکا به امضا رسید که بر اساس آن امریکا تا سال 2024 متعهد به حمایت مالی و تخنیکی از قوای مسلح افغانستان است.

چنین به نظر می‌رسد که امریکا تلاش خواهد کرد تا طالبان را از طریق حامیان آن‌ها چون کشور های عربی و پاکستان برای ماندن بخشی از نیرو های امریکایی و یا قوت های نظامی هم پیمان های امریکا در افغانستان راضی کند.

هنوز مسأله‌ی مذاکره‌ی طالبان با جانب اصلی (حکومت افغانستان) که در نهایت نا گزیر با آن متارکه کندو پیمان صلح را به امضا برساند، برسر جایش باقی است. حکومت افغانستان می‌گوید که نیرو های امریکایی نمی‌تواند تنها از طریق توافق با طالبان قلمرو افغانستان را ترک کند. زیرا کاخ سفید با دولت افغانستان نیز تعهداتی دارد.

با در نظر داشت پیچیده‌گی های اوضاع، ختم جنگ و تأمین صلح در افغانستان به این زودی ها ممکن و مقدور به نظر نمی‌رسد.

 مبهم بودن روند مذاکرات میان امریکا و طالبان مایه‌ی نگرانی مردم افغانستان و قشر سیاسی کشور شده است. مردم افغانستان حق دارند  از چند و چون مذاکراتی آگاه شوند که رابطه‌ی مستقیم با آینده‌ی سرنوشت کشور شان دارد.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *