قاچاق مواد مخدر؛ عامل ناامنی‌ها در شمال

محمدعالم کوهکن

 

ولسوال خماب ولایت جوزجان اخیراً به رسانه‌های محلی گفت که جنگ‌جویان طالبان در آن ولسوالی مشغول قاچاق مواد مخدر به ترکمنستان استند.

قاچاق مواد مخدر از سرحدات شمالی افغانستان به کشور های آسیای مرکزی (اوزبیکستان، ترکمنستان و تاجکستان) مسأله‌ی تازه‌ای نیست. در واقع قاچاق مواد مخدر از ولایات شمال کشور به آسیای مرکزی به پیمانه‌ی گسترده هم‌زاد جنگ های داخلی در افغانستان است. پس از آنکه دولت دوکتور نجیب الله سقوط کرد. و جنگ میان گروه های مجاهدین در کابل و دیگر مناطق کشور آغاز شد، برای قاچاقبران مواد مخدر در افغانستان زمینه و فرصت بهتر از گذشته فراهم آمد تا در کار تولید بیشتر مواد مخدر در ولایات مختلف و قاچاق آن به فعالیت بیشتر بپردازند.

مردم افغانستان در شمال در گذشته ها با کشت کوکنار و تولید مواد تریاک و مشتقات آن آشنایی نداشتند. کوکناری در برخی مناطق کشور در حیاط خانه ها و یا در کنار پلوان‌ها خیلی محدود کشت می‌شد و محصول آن برای مصرف در خانواده ها به مثابه‌ی ادویه به مصرف می رسید.

کشت کوکنار به پیمانه‌ی وسیع در سرزمین شمال با ورود طالبان رواج بیشتر یافت. زارعین کم در آمد و نادار برای دریافت مقدار پول بیشتر به جای گندم و دیگر غلات به کشت کوکنار دست زدند. قاچاق بران مواد مخدر دهاقین را برای کشت کوکنار ترغیب کردند. پس از سقوط طالبان نیز کشت کوکنار در ولایت شمال ادامه یافت.

فابریکه های تولید مواد مخدر که برخی ولایت شمال کشور از جمله بدخشان و قندوز در زمان طالبان تأسیس شده بود، فعال بودند و قاچاق مواد مخدر از چند نقطه‌ی سرحدی به کشور های آسیای مرکزی ادامه داشت.

تلاش دولت کرزی به حمایت جامعه جهانی برای از بین بردن کشتزار های کوکنار در شمال و تشویق زارعین از طریق برنامه‌ی معیشت بدیل، دستاورد مؤقتی در پی داشت. در آن سال ها شمال کشور از امنیت نسبی برخوردار بود.

طالبان با شبکه های منطقوی وجهانی قاچاقبران مواد مخدر پیوند محکم دارند. طالبان برای تمویل دستگاه جنگی خود در مناطق مختلف نیاز به پول بیشتر دارند. تولید و قاچاق مواد مخدر منبع اصلی درآمد مالی طالبان را تشکیل می‌دهد.دریافت پول برای تأمین مصارف جنگی طالبان از یک طرف و تقاضای شبکه های قاچاق مواد مخدر در دهلیز های قاچاق روسیه و آسیای میانه جنگ‌جویان طالبان را واداشت تا در شمال افغانستان دست به حملات گسترده بزنند و مناطق وسیعتری را در دست بگیرند.

تشدید جنگ در شمال با تولید و قاچاق مواد مخدر پیوند دارد.

طاالبان در سال های اخیر نه تنها از راه قاچاق مواد مخدر پول دریافت می‌کنند، بلکه جنگ‌جویان آن ها در مناطقی که معادن سنگ های قیمتی وجود دارد، دست به حملات خود ادامه دادند. طالبان مناطقی را در ولایت بدخشان اشغال کرده اند که چندین معدن سنگ های قیمتی در آن جاها موقعیت دارد. جنگ‌جویان آن ها در آن مناطق مشغول استخراج لاجورد و قاچاق آن به بیرن کشور استند. 

در سال های اخیر حامعه‌ی جهانی به خصوص کشور های حامی دولت افغانستان دقت و توجه چندانی به مسأله‌ مبارزه علیه مواد مخدر ندارند. و در این زمینه پول کمتری اختصاص می‌دهند. رییس جمهوری افغانستان اخیرا‌ً وزارت مبارزه علیه مواد مخدر را از تشکیل حکومت کم کرد. گمان می‌رود که افت میزان حمایت مالی جهان در امر مبارزه علیه تولید و قاچاق مواد مخدر در افغانستان بکی از دلایل زوذون  این وزارت از بدنه‌ی حکومت باشد.

ادامه‌ی جنگ در افغانستان زمینه‌ی مساعدی برای گسترش تولید و قاچاق مواد مخدر به شمار می‌رود. حالا پرسشی به وجود می‌آید: آیا با ختم جنگ در افغانستان پدیده‌ی تولید مواد مخدر و قاچاق آن از میان خواهد رفت؟

 

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *