تا رسیدن به صلح راه درازی در پیش است

محمدعالم کوهکن

لویه جرگه‌ی مشورتی صلح که در هفته‌ی گذشته با اشتراک بیش از 3000 تن از نمایندگان مردم افغانستان برگزار شده بود، روز جمعه با صدور قطعنامه‌ای به پایان رسید. در این قطعنامه از دولت و طالبان خواسته شده تا از طریق مذاکرات به جنگ خاتمه دهند و به صلح پایدار تن دهند. همچنان برقراری آتش بس میان طرفین درگیر از تأکیدات اعضای لویه جرگه بود که در قطعنامه انعکاس یافته است. از سوی دیگر زلمی خلیلزاد نماینده‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان که مشغول مذاکرات با طالبان در دوحه است، از طالبان خواسته است که سلاح بر زمین بگذارند و آتش بس کنند. اما رهبری طالبان هنوز اسرار به جنگ دارند.

اخیراً جانب طالبان اعلام کرده که جنگ شان در افغانستان “جهاد” است و جهاد در ماه رمضان “ثواب” بیشتر دارد. از این پیام طالبان برمی‌آید که آن‌ها در ماه رمضان به خشونت‌های بیشتر خواهند پرداخت و خون بیشتر بر زمین خواهند ریخت.

در حالی‌که از یک‌سو مذاکرات صلح میان امریکا و نمایندگان طالبان آغاز شده است و تلاش های بین‌المللی جهت فراهم آوری زمینه‌‌های ایجاد صلح در افغانستان ادامه دارد، طالبان هنوز از موضع جنگ سخن می‌گویند و تا هنوز حاضر به گفت‌وگو با دولت افغانستان که طرف اصلی معضله به حساب می‌آید، نشده اند.

در آغاز زلمی خلیلزاد خیلی با خوشبینی برقراری صلح در افغانستان را نزدیک می‌دید، حالا فکر می‌شود او نیز پی برده است که ختم جنگ و تأمین صلح در افغانستان به این زودی‌ها ممکن نیست. چنین به نظر می‌رسد که رهبری طالبان به این نتیجه رسیده اند که امریکا نیروهای ناتو دیگر حوصله‌ی جنگ با طالبان و ماندن در افغانستان را از دست داده اند و راه آبرومند برای خروج از افغانستان را جست‌وجو می‌کنند. پافشاری بیشتر طالبان در مذاکرات به خروج نیروهای امریکا از افغانستان ناشی از همین تصور است. طالبان شاید فکر کنند که با ادامه‌ی جنگ در افغانستان پیروزی های بیشتری به دست خواهند آورد و امریکا را ناگزیر به پذیرش خواست‌های شان خواهند کرد. و این تصور طالبان چندان بر واقعیت‌ها استوار نیست. شرایط در افغانستان نسبت به اوضاع ویتنامی که امریکا در قرن بیستم در آنجا درگیر بود، خیلی تفاوت دارد. هنوز ناتو و امریکا توان نظامی، و مالی را برای ادمه‌ی جنگ در برابر دهشت افگنان در افغانستان را از دست نداده اند. سوال اصلی اینجاست که امریکایی ها از توان بلند تخنیک نظامی برای سرکوب دهشت افگنان استفاده نمی‌کنند.

اخیراً یک مقام ناتو گفت که نیروهای ناتو تا زمان برقراری صلح در افغانستان باقی خواهند ماند. رفتن نیروهای غربی از افغانستان بدون دست‌یابی به صلح و پیش از این که  اطمینان حاصل کنند که افغانستان دیگر لانه‌ی تروریستان نخواهد شد، یک آبروریزی تاریخی برای جامعه‌ی متمدن خواهد بود. غرب و ناتو به سادگی به چنین آبروریزی تن نخواهند داد.

با در نظرداشت تحلیلی که از وضعیت داریم، می‌توان گفت که تا رسیدن به صلح پایدار در افغانستان، هنوز راه درازی در پیش است. فکر می‌شود که مذاکرات صلح با طالبان و جناح های دخیل در قضیه‌ی افغانستان ماه‌ها و شاید هم چندین سال ادامه یابد تا طالبان و حامیان آن‌ها به واقعیت موجود تن دهند و خود را آماده‌ی یک صلح واقعی سازند.

موضوع اینکار ناپذیر در این میان این است که دولت و مردم افغانستان به همکاری جامعه‌ی جهانی برای دست‌آوردهای بزرگ سال‌های اخیر قربانی های بی‌شماری پرداخته اند، بنا براین حاضر نخواهند شد به صلحی تن دهند که ره‌آوردهای انسانی شان به پای حاکمیت آن‌هایی ریخته شود که پای‌بند هیچ اصول انسانی نبوده اند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *