خیال خامِ تسلط دوباره بر افغانستان؛ طالبان اشتباه می‌کنند، “کمرشان می‌شکند”

الیاس طاهری

در حال حاضر اوضاع حاکم بر فضای سیاسی و امنیتی کشور برای هیچ‌کس، به خصوص شهروندان قابل قبول نیست. به دلیل نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری، سیاسیون به دسته‌های مختلف تقسیم شده‌اند و متأسفانه در این شرایط حساس که بحث صلح و انتخابات هردو گرم است، اکثر این سیاسیون مسوولیت ملی خود در قبال کشور و مردم را فراموش کرده‌اند. هم‌چنان وضع امنیتی در بسیاری از مناطق، به‌خصوص ولسوالی‌های کشور به وخامت گراییده، آتش جنگ در برخی از بخش‌های کشور به طرز وحشت‌ناکی شعله‌ور و نگران کننده‌است. طوری‌که در تازه‌ترین رده‌بندی جهانی که از سوی انستیتوت صلح و اقتصاد در مورد امن‌ترین و ناامن‌ترین مناطق جهان منتشر شده، افغانستان جای سوریه را گرفته و به عنوان ناامن‌ترین کشور جهان معرفی شده است.

رهبران گروه‌های سیاسی که احزاب شان را «مطرح» و در سیاست کشور «تعیین کننده» می‌دانند! و دیگر بازی‌گران میدان سیاست، تیم‌های انتخاباتی به‌شمول تیم حاکم و در کل قشر سیاسی، در این مدت نتوانسته‌اند رفتار شان را هم‌سو و مطابق با خواست مردم رنج‌دیده‌ی افغانستان تنظیم کنند. رقابت‌های سیاسی- انتخاباتی کوتاه‌مدت و جاه‌طلبانه‌ی گروه‌های سیاسی باعث شده‌است که اجندای اصلی صلح به کلی کنار گذاشته شود و به جای اینکه یک صدای واحد برای گفت‌وگوهای صلح با طالبان شکل بگیرد، متأسفانه ما شاهد متفرق شدن صداها و تقسیم انرژی در راه‌هایی هستیم که هیچ‌گاه به‌سوی خواست اصلی مردم که همانا صلح باشد، منتهی نمی‌شود. برای مردم چنین به نظر می‌رسد که سیاسیون صلح را وسیله‌یی برای رسیدن به اهداف شخصی و جناحی خود قرار داده‌اند و تلاش دارند چند دهه قربانی‌های مردم افغانستان را نیز به معامله بگیرند.

تاکنون شش دور است که زلمی خلیل‌زاد فرستاده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه امریکا برای صلح افغانستان با نماینده‌های سیاسی طالبان دور یک میز می‌نشیند و درباره برقراری صلح در افغانستان با آن‌ها رایزنی می‌کند. این گفت‌وگوها و نشست‌ها پشت درهای بسته در قطر برگزار می‌شود و حتا حکومت که نماینده رسمی مردم است، از جزئیات این مذاکرات خبر ندارد.

هفته پیش مجلس سنای کشور نیز از زلمی خلیل‌زاد فرستاده امریکا برای صلح افغانستان انتقاد کرده گفت که آقای خلیل‌زاد، جزئیات گفت‌وگوهای صلح با طالبان را کتمان می‌کند و مردم افغانستان نمی‌دانند با سرنوشت آنان چه معامله‌ای صورت می‌گیرد. نه‌تنها مجلس سنا، بلکه این نگرانی در میان اقشار مختلف افغانستان وجود دارد.

اما تنها چیزی که این طرف در افغانستان مشهود است، این است که تحرکات طالبان از آغاز بهار به این طرف افزایش یافته و شش دور مذاکرات امریکا با طالب‌ها در قطر که تاکنون حدود هفت ماه زمان گرفته و دو نشست بین‌الافغانی مسکو تغییری در پالیسی جنگی طالبان نیاورده است. گروه طالبان حتا سه روز عید فطر را آتش‌بس اعلام نکرد و به دوام جنگ و خون‌ریزی همچنان پافشاری می‌کند. در دومین نشست سیاسیون افغان با طالبان که چندی پیش در حاشیه‌ی محفل صدمین سالگرد روابط افغانستان و روسیه در شهر مسکو برگزار شده بود، سیاسیون افغان از گروه طالبان خواستند تا سه روز عید سعید فطر را با دولت آتش‌بس کند. حامد کرزی رییس‌جمهوری پیشین کشور پس از برگشت از مسکو به کابل، در اعلامیه‌ای گفت که از «اعلام آتش‌بس سه روزه طالبان در ایام عید» استقبال می‌کند و از حکومت نیز می‌خواهد آتش‌بس کند. اما فقط چند دقیقه بعد از نشر این خبر، گروه طالبان هرگونه آتش‌بس در روزهای عید را رد کرد و به ادامه‌ی جنگ «تا خروج نیروهای خارجی» از افغانستان تأکید کرد. این نشان می‌دهد که طالب‌ها به گفت‌وگوهای صلح باور ندارند و بقا و منافع شان را فقط در تداوم جنگ و خشونت می‌بینند.

عبدالله عبدالله، رییس اجرائیه کشور به تازگی در یک سخنرانی خود گفت که گروه طالبان هنوز هم فکر می‌کند که هم‌زمان با پایان یافتن مأموریت نیروهای خارجی در افغانستان، می‌تواند کشور را دوباره تحت تسلط خود قرار دهد.

آقای عبدالله که روز چهارشنبه هفته گذشته در مراسمی به مناسب «روز جهانی مادر» در کابل صحبت می‌کرد، افزود که این گروه مانع اصلی برای تحقق صلح در افغانستان است و با بهانه‌های «نامعقول» تلاش بر ادامه‌ی جنگ دارد. او تأکید کرد که طالبان با وجود این‌که زمینه‌ی صلح در افغانستان مساعد شده است، با حمایت سایر گروه‌های تروریستی در برابر آن «لجاجت» می‌کنند.

این سخنان آقای عبدالله درست است. بدون شک که طالبان مانع اصلی در برابر صلح هستند و بر ادامه جنگ تأکید می‌کنند. این گروه جز به خونریزی و خشونت به چیز دیگری نمی‌اندیشد.

اما این طرف سیاسیون ما به‌شمول رییس اجرائیه که فهمیده طالبان در برابر صلح لجاجت می‌کنند، باید صدای خود را حداقل در این مورد مهم واحد سازند. برای قانع کردن و کشیدنِ این گروه به میز صلح، باید تلاش‌های شان را هم‌آهنگ کنند. این کار تاهنوز نشده و به فکر نویسنده‌ی این سطور، اگر اوضاع سیاسی حاکم همین‌گونه ادامه یابد، اول که به صلح نخواهیم رسید؛ اما گیریم که توافقنامه‌ی صلح امضا شد، بازهم دشوار است این گونه صلح، یک صلح پایدار و قابل قبول برای همه باشد. تاکنون در داخل خود حکومت اجماع به میان نیامده‌است و در همین مورد اختلاف‌های جدی میان رییس‌جمهور غنی و رییس اجرائیه آقای عبدالله وجود دارد. چه رسد به اینکه انتظار داشته باشیم مخالفان سیاسی حکومت هم‌نظر با دیدگاه حکومت باشند.

از طرفی هم، بزرگان سیاسی و به‌خصوص کسانی‌که دو دور زیر عنوان گفت‌وگوهای بین‌الافغانی با طالبان در مسکو نشسته‌اند، نباید با رفتارها و گفتارهای ناسنجیده‌ی خود بهانه به دست این گروه بدهند. سیاست‌مداران در چنین نشست‌ها مسوولیت دارند که از ارزش‌های تسجیل شده در قانون اساسی، حقوق زنان، حقوق اساسی شهروندان و در کل قربانی‌های چند دهه‌ی مردم پاسداری و حمایت کنند.

این گفته‌ی داکتر عبدالله در مورد طالبان نیز درست است که گفت، این گروه به فکر تسلط دوباره بر افغانستان است. بله طالبان چنین خیال خام را در سر می‌پرورانند. دامن زدن به خشونت و خونریزی و تأکید به دوام جنگ و لجاجت این گروه در برابر صلح، معنایش همین است که طالبان به فکر فتح افغانستان هستند. به همین دلیل، نام عملیات بهاری امسال خود را نیز الفتح گذاشته‌اند. اما در ماه‌های اخیر جنگ‌جویان طالبان از سوی نیروهای امنیتی و دفاعی کشور شدیداً سرکوب شدند و عملیات الفتح این گروه در میان همه، عنوان «شکست» و «الفرار» را به خود گرفت.

حمدالله محب مشاور امنیت ملی کشور هفته پیش در یک مصاحبه با تلویزیون طلوع، به طالبان هشدار داده و گفت که اکنون بن‌بست جنگ شکسته شده و از نظر او اگر چهار ماه این وضعیت دوام یابد، بن‌بست چه که کمر طالبان خواهد شکست. این هشدار مشاور امنیت ملی کشور به طالبان، ظاهراً جدی به نظر می‌رسد؛ زیرا در ماه‌های اخیر ابتکار عمل به دست نیروهای امنیتی افتاده و دست‌آوردهای خوبی هم داشته‌اند. با شکست مواجه کردن عملیات الفتح طالبان که به‌ قصد فتح حداقل چند ولایت کشور از سوی این گروه راه‌اندازی شده بود، پس‌گیری چندین ولسوالی و رهایی ده‌ها زندانی ملکی و نظامی از زندان‌های طالبان در حدود یک ماه اخیر، دست‌آوردهای بزرگی استند که نیروهای امنیتی به‌دست آورده‌اند. نیروهای امنیتی کشور ظرفیت مقابله با هرگونه تهدید گروه‌های هراس‌افگن را دارند، به‌شرطی که مسوولان تصمیم‌گیرنده نهادهای امنیتی این ظرفیت را درست مدیریت و به کار بندند. به نظر می‌رسد تا این گروه در میدان‌های نبرد به زانو درآورده نشود، تن به صلح نخواهد داد و چنین خواب و خیال‌های فتح و تسلط پیدا کردن دوباره بر کشور را می‌بینند.

طالب‌ها باید خواب و خیال فتح افغانستان و تسلط دوباره بر افغانستان را از سر دور کنند و بهتر این است که به میز گفت‌وگوهای صلح با حکومت و دیگر گروه‌های سیاسی و مردمی حاضر شوند و از راه مبارزه سیاسی به خواسته‌های منطقی خود اگر دارند، تأکید کنند. وگرنه در میدان جنگ جز اینکه کشته شوند، هیچ چیزی به دست نمی‌آورند. چنان‌چه در 19 سال گذشته نتوانستند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *