بلوف ترمپ و نیشخند خان

الیاس طاهری

دونالد ترمپ رییس‌جمهوری امریکا هفته پیش اظهاراتی در مورد افغانستان داشت که به مذاق اکثریت سیاسیون و شهروندان کشور خوش نخورد و حتا برخی را خشمگین ساخت. ترمپ درحالی خلاف روحیه و غرور ملی افغان‌ها حرف زد که عمران خان نخست‌وزیر پاکستان نیز آن‌جا حضور داشت. نخست‌وزیر کشوری که افغانستان آن را دشمن خود می‌داند. تروریستان در خاک آن کشور آموزش می‌بینند، از همان‌جا تمویل و تجهیز شده و به افغانستان گسیل می‌شوند.

حرف‌های کودکانه و نسنجیده‌ی آقای ترمپ به نظر می‌رسد از این جهت بیشتر واکنش‌برانگیز شده که او در حضور نخست‌وزیر و جنرالان پاکستان چنین سخنان قلدرمآبانه و توهین‌آمیز را به زبان آورد. آن‌چه از جریان دیدار ترمپ و خان در رسانه‌های تصویری پخش شد، نشان می‌دهد که پس از سخنان ترمپ در مورد افغانستان مبنی بر اینکه «اگر امریکا بخواهد از راه نظامی پیروز جنگ شود، افغانستان در مدت یک هفته از نقشه جهان حذف خواهد شد»- خان پایش را روی پا گذشته و زیر لب خنده می‌کند. خنده‌ی به ظاهر نرمی که معنای واقعی‌اش «زهرخند» پاکستان به افغانستان است نه «شَکَرخند». پاکستان همان کشوری است که تروریستان را در خاک خود پناه می‌دهد و از آن‌ها منحیث ابزار برای پیشبرد اهداف سیاسی و اقتصادی خود در منطقه؛ به‌ویژه در افغانستان استفاده می‌کند.

بیانات ترمپ خاطرِ جامعه‌ی افغانستان را آزرده کرد. چنان‌چه شاهد واکنش‌های تندی هم از سوی کاربران شبکه‌های اجتماعی و هم اکثریت کنش‌گران سیاسی در این باره بودیم.

ارگ ریاست‌جمهوری در اعلامیه‌ای گفت: «ملت افغانستان به هیچ قدرت خارجی اجازه تعیین سرنوشت خویش را نداده و نخواهد داد.» همچنان ریاست‌جمهوری خواستار توضیحات واشنگتن درباره این سخنان ترمپ شد. ارگ گفت که «افغانستان با صلابت و بهت در صحنه سیاست دنیا باقی خواهد ماند.»

شماری از سیاسیون و نامزدان ریاست‌جمهوری نیز در این باره واکنش‌هایی تندی داشته‌اند که هرکدام ترامپ را به ناشیانه‌گویی، اقدام نژادپرستانه، توهین به افغانستان و توهین به خون سربازان داخلی و خارجی که در جنگ افغانستان قربانی شده‌اند، متهم کرده‌اند.

ترمپ با این‌گونه اظهار نظر ناسنجیده و بچه‌گانه، آن‌هم در مورد شریک راهبردی‌اش، نه‌تنها خلاف روحیه و منافع افغانستان حرف زد؛ بلکه خلاف منافع امنیتی کشور خودش نیز سخن گفته‌است. زیرا جنگ با طالبان در افغانستان نخستین بار از سوی خودِ امریکا پس از 11 سپتمبر کلید خورد.

به هرحال، وقتی ترمپ می‌گوید نمی‌خواهد ده میلیون نفر را در افغانستان بکشد؛ وگرنه در یک هفته افغانستان را از صفحه روزگار محو می‌کند، از یک طرف این را می‌رساند که او در مورد افغانستان اصلاً هیچ چیزی نمی‌داند، از جانبی هم به قربانیان جنگ افغانستان، به‌ویژه نیروهای امنیتی بی‌حرمتی کرد. آیا واقعاً ترمپ نمی‌داند جنگ در افغانستان با کی است؟ منظورش از ده میلیون نفری که نمی‌خواهد آن‌ها را بکشد، نیز مشخص نیست. او اگر نمی‌دانست حالا باید بداند که نیروهای امریکایی و نیروهای امنیتی افغان با گروه تروریستی طالبان می‌جنگند نه با مردم و حکومت افغانستان که آقای ترمپ این کشور را تهدید به حذف از نقشه‌ی جهان می‌کند. طی 19 سال هزاران سرباز خارجی به‌شمول سربازان امریکایی و ده‌ها هزار سرباز افغان قربانی مبارزه با تروریسم جهانی شده‌اند. این سربازان تنها مصروف تأمین امنیت جغرافیایی به نام افغانستان و مردم افغانستان نبوده؛ بلکه برای تأمین امنیت جهان هم مبارزه می‌کنند و تابحال قربانی زیادی متحمل شده‌اند. بیشترین قربانی در مبارزه علیه تروریسم را مردم افغانستان و نیروهای امنیتی افغان داده‌اند. امریکا پس از حادثه‌ی 11 سپتمبر خودش وارد افغانستان شد. امنیت خودش در خطر بود و به همین منظور به افغانستان آمد. ترمپ حق منت گذاشتن بر مردم ما را ندارد.

از سویی هم ترمپ به‌جای دیوانگی و فکر کردن به محو افغانستان از صفحه‌ی روزگار، باید دنبال راه چاره‌ی دیگری باشد. آن راه ساده‌یی است که نظامیان و دیپلماتان کارفهم امریکا خوب می‌دانند و حتا باری خودِ ترمپ نیز در این باره واکنش تندی داشت. به همین خاطر هم کمک‌ 300میلیون دالری امریکا به پاکستان را که به هدف مبارزه با تروریسم صورت می‌گرفت، قطع کرد. گفت که پاکستان پول‌های امریکا را گرفته و کاری نکرده. این واقعیت است که پاکستان در امر مبارزه با تروریسم و به‌خصوص در راستای برقراری صلح در افغانستان، هیچ‌گاه صادق نبوده و نیست.

آقای خان در زمان دیدار با ترمپ در کاخ سفید گفت که پاکستان به سیاست عدم دخالت در امور افغانستان باور دارد و اکنون می‌خواهد فقط به آوردن صلح در این کشور کمک کند. به نظر می‌رسد آقای خان به ترمپ این را نیز گفته باشد که نقش پاکستان در راضی کردنِ نه‌تنها طالبان برای گفت‌وگو با طرف‌های داخلی؛ بلکه دیگر جناح‌ها به‌شمول تیم حاکم و سیاسیون بیرون از حکومت افغانستان نیز برجسته است و او همه را در کنترل خود دارد. زیرا پیش از سفر خان به واشنگتن، شماری از سیاسیون و بعد رییس‌جمهور غنی به پاکستان سفرهایی داشتند. خان از این سفرهای سیاسیون و رییس‌جمهور به پاکستان، طبعاً که به‌عنوان یک دستاویز در دیدار با ترمپ استفاده کرده‌است. اما امریکا این بار نباید فریب سیاسیون و دولت پاکستان را بخورد.

حامیان جهانی تروریسم از جمله پاکستان که نخست‌وزیرش در کنار ترمپ نشسته و به حرف‌هایش سر تکان می‌داد، باید تحت فشار قرار گیرند تا دست از تروریست‌پروری بردارند. امریکا باید جنرالان تروریست‌پرور آی‌اس‌آی و فرماندهان گروه تروریستی طالبان در خاک پاکستان را زیر فشار جدی قرار دهد. از آن‌ها تضمین‌های معتبر بگیرد و در این صورت مشکل افغانستان حل است و از همه مهم‌تر ایالات متحده از این دردِ سر خلاصی می‌یابد. در غیر آن راه بیرون رفتِ دیگری وجود ندارد.

اینجا در افغانستان نیز سیاست‌مداران باید منفعت‌های فردی و گروهی را کنار گذاشته و از حرف‌های ترمپ و نیشخند خان در کاخ سفید درس بگیرند. در چنین موقعی لازم است در داخل کشور یک اجماع کلان ملی و سیاسی شکل بگیرد و از این طریق هم به پاکستان و هم به امریکا پیام داده شود که هیچ کشور و ابرقدرتی قادر به حذف افغانستان از نظام بین‌المللی نیست و نیز نمی‌تواند سرنوشت افغانستان را تعیین کند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *