پیکار‌های انتخاباتی در سایه‌ی گفت‌وگوهای صلح

محمد عالم کوهکن

براساس تقویم اعلام شده‌ از سوی کمیسیون مستقل انتخابات، انتخابات ریاست جمهوری افغانستان به روز یکشنبه ششم اسد آغاز شد. در این روز فقط سه تکت مدعی کرسی مقام ریاست‌جمهوری از میان 18 تیم در شهر کابل رسماً پیکارهای انتخاباتی خود را آغاز کردند.

تیم انتخاباتی “دولت‌ساز” به رهبری محمد اشرف غنی پیکارهای انتخاباتی خود را با برگزاری مراسم بزرگ در تالار لویه جرگه‌ آغاز کرد، تیم “ثبات و همگرایی” در یکی از تالارهای بزرگ در شهر کابل با تدویر اجتماع بزرگ وارد کارزارهای انتخاباتی شد و تیم “خادمین ملت” به رهبری عنایت‌الله حفیظ با راه‌اندازی یک برنامه نمادین مبارزات انتخاباتی‌اش را آغاز کرد.

تا حال به غیر از تیم‌های “دولت‌ساز” و “ثبات و همگرایی”، هیچ تیم دیگر مراسم بزرگ را برای ارایه‌ی برنامه‌های خود برگزار نکرده است. انتظار می‌رفت که تکت دیگر انتخاباتی “صلح و اعتدال” به رهبری محمدحنیف اتمر با قوت پیکارهای انتخاباتی خود را آغاز کند. اما، بروز اختلاف میان رهبری این تکت ظاهراً برنامه‌های پیکارهای انتخاباتی تیم “صلح و اعتدال” را با چالش روبه رو کرده است.

برخلاف کمپاین‌های انتخاباتی سال‌های گذشته پیکارهای انتخاباتی کم‌رنگ و بی رونق است.

در شهر کابل بیلبوردها و پوسترهای تبلیغاتی تعداد کمی از نامزدهای ریاست جمهوری به چشم می‌خورد. در رسانه‌های همگانی به ویژه تلویزیون‌ها کلیپ‌های تبلیغاتی نامزدها به نشر نمی‌رسد. به یک کلام دیگر نه فقط شهر کابل بل‌که کلان شهرهای دیگر کشور نیز حال و هوای کمپاینی ندارد.

تمرکز بیشتر به آجندای صلح

دولت افغانستان، محمد اشرف غنی رییس جمهوری و نزدیکان وی و کمیسیون مستقل انتخابات مراجعی اند که با جدیت به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در زمان تعیین شده‌ی آن تأکید دارند. امرالله صالح معاون اول تکت انتخاباتی آقای غنی در مصاحبه‌ی اخیرش با طلوع نیوز یک بار دیگر به برگزاری حتمی انتخابات در زمان معین آن سخن گفت و دلیل کم‌رنگ بودن پیکارهای انتخاباتی را ناشی از «ضعف و ناتوانی»  دیگر تکت‌های انتخاباتی در کارزار رقابت در برابر تکت “دولت‌ساز” عنوان کرد. اگر این ادعای آقای صالح را سخنان بلند بالای کمپاینی قبول کنیم، چه عوامل دیگری وجود دارد که پیکارهای انتخاباتی خلاف انتظار سست و بی‌رمق است؟

برنامه‌ی دونالد ترامپ برای بیرون کشیدن نیروهای جنگی امریکا از افغانستان از طریق تطبیق نقشه‌ی راه برای ختم جنگ و تأمین صلح در افغانستان با انتخابات ریاست جمهوری کشور هم‌زمان شد. مقام‌های واشنگتن موضوع صلح را نسبت به انتخابات افغانستان با اهمیت دانسته هرازگاهی در این باره اظهار نظر کرده‌اند. آن‌ها تردید خاصی در مورد برگزاری انتخابات ندارند. امریکا کمک 29 میلیون دالری را برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری اعلان کرد.

شتاب امریکا در گفت‌وگوهای صلح با طالبان و صراحت لهجه‌ی مقام‌های بلندپایه‌ی امریکایی شک و تردیدهایی را درباره‌ی احتمال به تعویق افتادن انتخابات ریاست جمهوری ایجاد کرده است. در افکار عامه ذهنیت برگزار نشدن و یا هم به تعویق افتادن انتخابات به بهانه‌ی ارجحیت مذاکرات و تحقق صلح حاکم است. این ذهنیت رهبری تکت‌های انتخاباتی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. نزد بیشتر نامزدان راه‌اندازی انتخابات هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارند. آ‌ن‌ها نمی‌خواهند برای پروسه‌ی سیاسی‌ای که نتیجه‌اش برای آن‌ها خیلی روشن نیست پول خرج کنند. این مسأله اساسی‌ترین عامل بی رنگی پیکارهای انتخاباتی است.

بی اعتمادی به شفافیت انتخابات

نامزدان ریاست جمهوری کشور از همان بامدادی که نامزدی خود را اعلان کردند، تاهنوز در رابطه به بی‌اعتمادی شان نسبت به نهادهای برگزار کننده‌ی انتخابات شکوه و شکایت دارند. در حالی‌که این نامزدان با رای خود کمیشنرهای کمیسیون‌های انتخاباتی را برگزیده اند. آن‌ها بهانه می‌آورند که “ارگ” در نهادهای مستقل برگزار کننده‌ی انتخابات اعمال نفوذ کرده است و انتخابات به نفع آقای غنی مهندسی خواهد شد. مسوولین کمیسون‌های مستقل انتخابات همواره به برگزاری انتخابات شفاف، بی‌طرف و عادلانه اصرار دارند.

نامزدان هم‌چنان رییس‌جمهور برحال کشور محمد اشرف غنی را که یکی از نامزدان نیز است، به سوء استفاده از امکانات دولتی به نفع خود در روند انتخابات متهم می‌کنند. اتهام‌هایی که همیشه نزدیکان رییس جمهور آن را رد کرده اند. قطع نظر از درستی و یا نادرستی این اتهام‌ها عامل دیگری از عدم راه‌اندازی پیکارهای انتخاباتی شمرده می‌شود.

تهدید امنیتی

طالبان مخالفت خود را با انتخابات ریاست جمهوری اعلان کرده‌اند. تهدیدهای باالقوه و باالفعل امنیتی از سوی طالبان و دیگر گروه‌های جنگی و تروریستی که علیه نظام حاکم در افغانستان می‌جنگند، بخش دیگری از عوامل بی‌رمق بودن پیکارهای انتخابات ریاست‌جمهوری است.

کمپاین‌های انتخاباتی با اشکال و شیوه‌های گوناگون راه‌اندازی می‌شود. گردهم‌آیی‌ها و اجتماعات در میدان‌ها و تالارها از شیوه‌های معمول و مؤثر آن است. در شهرهای کشور راه‌اندازی گردهم‌آیی‌های کمپاینی با تهدیدهای جدی امنیتی روبه‌رو است. و شاید هم این تهدید جسارت برگزاری اجتماعات بزرگ را از نامزدها گرفته است.

در نخستین روز پیکارهای انتخاباتی تروریست‌ها به مرکز “روند سبز” در ناحیه‌ی چهارم شهر کابل که در آن‌جا امرالله صالح معاون اول تکت انتخاباتی “دولت‌ساز” مشغول صحبت و دیدارهای کمپاینی با هوادارانش بود، حمله کردند. امرالله صالح از این حمله معجزه‌آسا جان به سلامت برد، حدود 30 تن جان باختند و حدود 50 تن زخمی شدند. این حادثه پیام روشن تروریستان برای نامزدان انتخابات ریاست جمهوری بود.

احتمال این که نامزادان انتخاباتی به دلیل تهدیدهای بلند امنیتی به برگزاری گردهم‌آیی‌ها نمی‌پردازند بیشتر است. از سوی دیگر مسأله‌ی تهدید امنیتی، تمایل شرکت در کارزار پیکارهای انتخاباتی را از مردم ربوده است.

پیامدها

پیکارهای انتخاباتی از لازمه‌های انتخابات‌ها به شمار می‌رود. در روزهای کمپاین نامزدان فرصت می‌یابند برنامه‌های خود را به مردم توضیح دهند و توجه رای دهنده‌ها را به سوی خود جلب کنند، تا در روز انتخابات آرای بیشتری را کمایی کرده، فیصدی پیروزی خود را بالا ببرند. باالعکس برای رای دهنده‌ها نیز در کمپاین‌های انتخاباتی فرصت مناسب دست می‌دهد تا با نامزدان بیشتر و بهتر آشنا شوند، برنامه‌‎های انتخاباتی آن‌ها را مطالعه کنند و در روز برگزاری انتخابات تصمیم درست بگیرند.

از سویی هم کمپاین‌های انتخاباتی اذهان مردم را برای رفتن به مراکز رأی دهی بیشتر آماده‌ می‌کند و کتله‌های اجتماعی را برای شرکت در انتخابات ترغیب می‌کند.

کم‌رنگ بودن کارزارهای انتخابات ریاست‌جمهوری کشور عواقب ناگوار برای انتخابات پیشرو در پی خواهد داشت. شرکت کم‌تر مردم در انتخابات از تبعات بد آن خواهد بود، که بدون شک مشروعیت انتخابات را با پرسش‌هایی روبه‌رو خواهد کرد.

بدخواهان افغانستان و دشمنان رفاه و سعادت مردم آخرین تلاش‌های خود را به کار خواهند بست تا از راه‌اندازی یک انتخابات گسترده و همه شمول جلوگیری کنند. حالا نیاز است تا حکومت افغانستان، نهادهای امنیتی و استخباراتی کشور برای حنثی کردن دسایس شوم دشمنان مساعی همه جانبه به خرج دهند تا گراف تهدیدهای امنیتی را پایین آورند و مردم بتوانند با خاطر آرام و به دور از دغدغه های امنیتی به مراکز رای دهی بروند.

دموکراسی و انتخابات با وجود همه‌ی مشکلات و چالش‌های فراه راه آن، بهترین گزینه برای آینده بهتر مردم افغانستان است. هیچ بدیل خوبتر دیگری ندارد. در صورت شکست یگانه بدیل آن امارت اسلامی خواهد بود که مردم افغانستان در گذشته یک بار آن را تجربه کرده‌اند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *