واشنگتن شتاب دارد، طالبان چانه می‌زنند، جبهه‌ی کابل پراکنده است

محمدعالم کوهکن

هفته‌هاست که مقامات بلندپایه‌ی دولت امریکا به تلاش‌های شان برای پایان دادن به جنگ و تأمین صلح در افغانستان شتابِ بیشتر داده‌اند. اخیراً هفتمین دور مذاکرات میان هیأت طالبان و زلمی خلیل‌زاد نماینده‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان و سومین دور گفت‌وگوها بین سیاسیون افغان و نماینده‌های طالبان در دوحه پایان یافت. در این روزها خلیل‌زاد برای آغاز دور هشتم گفت‌وگوها با طالبان آماده می‌شود.

از چند روز به این‌سو خلیل‌زاد در کابل حضور دارد و مشغول دیدار با مقام‌های بلندپایه‌ی دولت افغانستان و سیاسیون کشور در رابطه به چند و چون مذاکره با طالبان است. تا هنوز جزئیات موضوعات مورد بحث نماینده‌ی وزارت خارجه امریکا در کابل به رسانه‌ها درز نکرده است. واشنگتن بی‌صبرانه برای رسیدن به نتیجه‌ی روند جاری گفت‌وگوها با طالبان تقلا می‌کند. خلیل‌زاد از دولت خواسته بود که برای انسجام بهتر گفت‌وگوها با طالبان هیأت با صلاحیت همه شمول از کابل را برگزیند و در این راستا به مشوره‌ی احزاب و حلقه‌های سیاسی و مدنی داخل کشور فهرست ابتدایی هیأت مذاکره کننده‌ی کابل را آماده کرده است.

تاکنون هیأت کابل در گفت‌وگو با طالبان نتوانست منسجم و یک دست عمل کند. اختلاف دیدگاه‌ها، تقابل برخی از سیاسیون با حکومت، برخوردهای انتقام‌جویانه‌ی آن‌ها با ارگ و خوش‌باوری‌های بعضی از رهبران به گروه طالبان، فرصت اجماع را از حلقات سیاسی داخل کشور گرفته است. بحث گفت‌وگوها با طالبان با گذشت زمان وارد مراحل حساس خود می‌شود. حالا زمان از سیاسیون داخل افغانستان می‌طلبد که اختلاف‌های ذات‌البینی میان خود و حکومت را کنار گذاشته برای ختم جنگ و تأمین صلح آبرومند با صلابت وارد گفت‌وگو با طالبان شوند. 

نیاز است تا دولت و سیاسیون کشور در گزینش هیأت مذاکره کننده با طالبان دقت لازم داشته باشند. این هیأت نه تنها از اقشار، اقوام، حلقات سیاسی‌‌ـ مدنی و مناطق مختلف کشور نماینده‌گی کند؛ بل‌که تخصص، فهم و دانش تاریخی‌‌ـ سیاسی و مهم‌تر از همه تعهد آن‌ها به منافع و مصالح مردم و کشور نیز در نظر باشد.

با آن‌که وزارت دولت در امور صلح در مورد نهایی شدن فهرست هیأت گفت‌وگو کننده‌ی کابل با طالبان خبر می‌دهد؛ اما تاهنوز نام‌های اشخاصی که در ترکیب هیأت مذاکره کننده‌ی کابل شامل اند، افشا نشده است. به گفته‌ی این وزارت، کار روی تشکیل هیأت 15 نفری که در آن تنوع سیاسی، اجتماعی و قومی لحاظ شده، به پایان رسیده است.

در سه دور گذشته چهره‌هایی که از کابل در بحث‌های صلح با طالبان اشتراک داشتند، به صورت کل نمی‌توانستند به طور شایسته از کتله‌های بزرگ مردمی مخالف طالبان نماینده‌گی کنند؛ بدون شک در میان آن‌ها سیاسیون با فهم و متخصص نیز وجود داشتند، اما وجود افرادی که دارای سواد سیاسی لازم نبودند و به هر دلیلی برای خود حق شرکت در این گفت‌وگوها را داده بودند، این مسأله از صلابت و صلاحیت هیأت کاسته بود.  

مردمی که در گذشته با نظام طالبانی مشکل داشتند و حالا نیز از گروه طالبان، افکار و نظریات متحجر و عقب‌گرایانه‌ی آن‌ها حمایت نمی‌کنند، اکثریت نفوس کشور را تشکیل می‌دهند که بخش بزرگ این مردم زیر چتر دولت جمهوری اسلامی افغانستان کار و زنده‌گی دارند. این مردم باید در گفت‌وگوهای صلح با طالبان هیأت مذاکره کننده‌ی نیرومند داشته باشند تا در میز مذاکرات با قوت تمام از خواست‌ها و دست‌آوردهای شان حمایت کند.

انتظار می‌رود که این بار هیأت گفت‌وگو کننده‌ی کابل با برنامه و تفاهم لازم منحیث یک تیم متعهد و منسجم با هیأت طالبان وارد مذاکره شوند و سناریوهای ناکام و تا حدی شرم‌آور گذشته در دو اجلاس مسکو و جلسه‌ی دوحه دیگر تکرار نشود. حالا دیده شود که هیأت جدید 15 نفری کابل در دور جدید گفت‌وگو با جانب طالبان که تا دو هفته‌ی دیگر در اسلو پایتخت ناروی برگزار خواهد شد، چگونه عمل خواهند کرد.

خلیل‌زاد پس از پایان گفت‌وگوها با مقامات دولت و سیاسیون در کابل روانه‌ی دوحه شده است تا هشتمین دور دیدار با هیأت طالبان را آغاز کند. او سفر اخیرش در کابل را پر دست‌آورد می‌داند و خرسند است که با کابل در رابطه به گام‌های بعدی صلح به توافق رسیده است.

نماینده‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان در تویتریش نوشت: «در دوحه، اگر طالبان سهم خود را انجام دهند، ما نقش خود را ایفا خواهیم کرد.»

چنین به نظر می‌رسد که اگر امریکا با طالبان در مورد صلح به توافق نهایی برسد، به‌زودی نخست با طالبان و سپس با دولت افغانستان توافقنامه‌هایی را به امضا می‌رساند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *