پندار خام فروپاشی اردو

الیاس طاهری

سه‌شنبه هفته گذشته رییس‌جمهور غنی در دیدار با نیروهای امنیتی و دفاعی کشور در کابل گفت که این نیروها قابل معامله نیستند. آقای غنی افزود، آن‌هایی ‌که فکر می‌کنند دوران پس از سرنگونی دولت دکتر نجیب‌الله، در افغانستان تکرار خواهد شد، خواب و خیال می‌بینند. از این گفته‌ی آقای غنی چنین بر می‌آید که او به گفت‌وگوهای جاری صلح میان نمایندگان امریکا و گروه طالبان و توافق احتمالی بین این دو طرف اشاره کرده و خواسته به جوانب گفت‌وگو و به‌خصوص به طالبان بگوید که این بار فروپاشی نیروهای امنیتی، به‌ویژه اردو، خواب و خیالی بیش نیست.

وی همچنان گفت که دولت منتخب و نیروهای امنیتی و دفاعی، شرکای اصلی جامعه بین‌المللی هستند. او همچنان تأکید کرد که هیچ توافق جدیدی با ایالات متحده و ناتو لازم نیست. در توافقنامه یا اعلامیه‌ی صلح، از دولت به‌عنوان یک دولت رسمی و قانونی یاد می‌شود که نماینده‌ی مردم افغانستان باشد.

آقای غنی در بخشی از سخنانش، مشخصاً به دوره‌ی پس از ریاست‌جمهوری دکتر نجیب‌الله رییس‌جمهوری وقت کشور اشاره کرد. او گفت: «هرکسی که فکر می‌کند دوران بعد از دکتر نجیب را سر قوای مسلح افغانستان تکرار می‌کند، خواب است و خیال است و این خیال را به گور ببرد.» پس از سقوط دولت دکتر نجیب‌الله، اردوی ملی افغانستان در نتیجه‌ی اختلافات و جنگ‌ها میان گروه‌های مجاهدین، از هم پاشید.

پس از تسریع روند گفت‌وگوهای صلح، این چندمین بار است که رییس‌جمهور غنی در مورد حفظ دست‌آوردهای دو دهه و نیمِ اخیر در کشور تأکید می‌کند. او هر باری که ظاهراً تحت فشار قرار می‌گیرد، در اظهاراتش وضعیت پس از سقوط دولت دکتر نجیب‌الله در افغانستان را یادآور می‌شود. در ماه دلو سال گذشته‌ی خورشیدی نیز دو روز پس از پایان یک نشست زلمی خلیل‌زاد با نمایندگان طالبان که در دوحه قطر برگزار شده بود، آقای غنی در پیامی گفت که او از خطرات احتمالی صلح آگاهی دارد و نباید در گفت‌وگوهای صلح، اشتباه حکومت دکتر نجیب‌الله تکرار شود.

وی در پیام خود در این باره گفته بود که او خواستار صلح با تدبیر با طالبان است. او ادعا می‌کند که از نقش کنونی منطقه و جهان آگاهی دارد و نیز می‌داند که خطرها و تهدید‌های احتمالی پس از موافقه‌ی صلح کدام‌ها اند. رییس‌جمهور به این باور است که دکتر نجیب‌الله در آن زمان فریب داده شد؛ طوری که سازمان ملل به وی تضمین صلح داده بود؛ اما به فاجعه انجامید. به همین خاطر همواره در اظهاراتش در پیوند به صلح، می‌گوید که با تدبیر و احتیاط گام برداشته شود.

آقای غنی در حالی به تازگی بار دیگر در این باره اظهار نظر و این بار مشخصاً بر حفظ اقتدار و هویت نیروهای امنیتی و دفاعی کشور تأکید می‌کند که دور هشتم گفت‌وگوهای زلمی خلیل‌زاد فرستاده ویژه امریکا برای صلح افغانستان با نمایندگان گروه طالبان در قطر که گفته می‌شود به نتیجه‌ی نهایی نرسیده- به تأریخ 12 اگست پایان یافت. اما به نظر می‌رسد دستگاه حکومت آقای غنی به برخی اطلاعات از جریان این گفت‌وگوها دست یافته که خواست دیدگاهش را در این خصوص به صورت همگانی بیان کند.

پس از پایان دور هشتم مذاکرات میان زلمی خلیل‌زاد و نمایندگان طالبان در دوحه قطر، هر دو طرف اعلام کرده‌اند که باید با رهبری خود درباره آخرین تصمیم گفت‌وگو کنند. دیدار اخیر ترامپ با مشاورانش هم ظاهراً نتیجه‌ی خاصی به دنبال نداشته‌است. آقای خلیل‌زاد پیش از سفر دور هشتم گفت‌وگوها، در توییترش نوشته بود «ما نقش خود را ایفا خواهیم کرد و توافقنامه‌‌ای را که ماه‌ها رویش کار کردیم، به نتیجه می‌رسانیم». ظاهراً این بار نیز هردو طرف نتوانستند به توافق نهایی برسند.

اما مجله امریکایی نیوزویک سه‌شنبه هفته گذشته گزارش داد که نیروهای امریکایی در افغانستان، عملیات خود را علیه طالبان مسلح کاهش داده یا متوقف کرده‌اند. نیوزویک گفته است که این اقدام پس از آن صورت گرفته که دور هشتم مذاکرات بین هیأت امریکایی و هیأت طالبان در دوحه قطر به نتایجی رسیده است. دولت افغانستان اما این گزارش‌ها را رد کرده و گفته عملیات‌های نیروهای افغان و بین‌المللی علیه گروه‌های تروریستی، به‌طور عادی ادامه می‌یابد.

به هرحال، آقای غنی همواره تاکید می‌کند که ابتکار گفت‌وگوهای صلح باید به دست افغان‌ها باشد. او باربار از طالبان خواسته که با حکومت به صورت مستقیم وارد مذاکره شوند؛ ولی گروه طالبان همواره درخواست حکومت برای گفت‌وگوهای رودررو را رد کرده و گفته که طرف مذاکرات طالبان، امریکا است، نه «اداره کابل». گروه طالبان حکومت افغانستان را به رسمیت نمی‌شناسد و آن را دست‌نشانده امریکا می‌داند.

از سویی هم طالبان، خروج نظامیان خارجی از کشور را پیش‌شرط برای مذاکرات صلح دانسته‌اند. به همین دلیل قرار است در توافقی که میان امریکا و طالبان امضا شود، بخشی از توافقنامه به زمان‌بندی و چگونگی خروج نیروهای خارجی از افغانستان اختصاص خواهد داشت. در صورت امضای توافقنامه میان نمایندگان امریکا و طالبان، گفت‌وگوها میان طالبان و حکومت و دیگر گروه‌های سیاسی داخلی برگزار خواهد شد.

در همین، دونالد ترامپ رییس‌جمهوری امریکا روز جمعه با مشاوران ارشد خود درباره‌ی مذاکرات صلح با طالبان، از جمله روی چگونگی خروج نیروهایش از کشور، گفت‌وگو کرده است. به گزارش بی‌بی‌سی، در این دیدار مارک اسپر، وزیر دفاع، مایک پومپئو، وزیر امور خارجه، جنرال دانفورد فرمانده ستاد مشترک اردوی امریکا، جان بولتون مشاور امنیت ملی و زلمی خلیل‌زاد نماینده‌ی ویژه دولت امریکا در مذاکره با طالبان شرکت داشته‌اند. جزئیات بیشتر از چند و چون این دیدار ترامپ با مشاورانش ارائه نشده؛ اما آقای ترامپ در توییتر خود نوشته که این دیدار به خوبی برگذار شده و “امریکا امیدوار است در صورت امکان به توافق” برسد.

آقای ترامپ در حالی روی نحوه خروج نیروهایش از افغانستان نظر مشاوران ارشد امنیتی‌اش را می‌گیرد که روز گذشته یک سناتور امریکایی گفت: «اعتماد به طالبان از برجام هم بدتر است.» منتقدان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان هم، این کار را «خیانت به افغانستان» و تسلیم شدن در برابر طالبان عنوان کرده‌اند.

اما ریاست اجرائیه روز جمعه، 25 اسد گفته که همزمان با توافق‌نامه امریکا با طالبان، میان دولت افغانستان و امریکا نیز توافق‌نامه جداگانه‌ای به امضا خواهد رسید. متن این سند نهایی شده و در اختیار رهبران دولت افغانستان قرار گرفته‌است.

امید میثم، معاون سخنگوی ریاست اجرائیه به بی‌بی‌سی گفته، در این سند به استقلال دولت افغانستان تاکید خواهد شد و این‌که دولت به عنوان یک دولت مشروع از مردم افغانستان نمایندگی می‌کند و در جریان مذاکرات امریکا و طالبان قرار بگیرد.

اینکه گفت‌وگوهای دور هشتم خلیل‌زاد با طالبان به نتیجه می‌رسد یا نه، یک طرف؛ اما چیزی که مهم است، این است که معامله‌ی نیروهای دفاعی و امنیتی کشور به‌عنوان یکی از دست‌آوردهای 19 سال گذشته، برای مردم افغانستان قابل قبول نیست. اگر کسانی این پندار خام را در سر می‌پرورانند، همان حرف رییس‌جمهور غنی را به یاد بیاورند که گفت، این خیال را به گور ببرنند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *