تمکین به رأی مردم راه‌حل است

الیاس طاهری

کمیسیون‌ مستقل انتخابات در نهایت موفق شد که انتخابات ریاست جمهوری کشور را به تاریخ ششم ماه میزان برگزار کند. با تمام حدس و گمانه‌زنی‌ها و بدبینی‌هایی که مبنی به عدم برگزاری انتخابات نزد برخی‌ها وجود داشت، شمار هرچند اندکِ مردم اما به پای صندوق‌های رأی رفتند و ضمن سهم گرفتن به تمرین مردم‌سالاری و بقای نظم جمهوری در کشور، به نامزدان مورد نظرشان رأی دادند.

این انتخابات، برای مردم افغانستان بسیار مهم، حیاتی و سرنوشت‌ساز بود. جدای از دیگر موارد، شهروندان کشور پیام بزرگی به حامیان و کارگذاران تروریسم و سیاهی دادند. مردم در شرایطی به پای صندوق‌های رأی رفتند که هیولای انتحار و انفجار آن‌ها را تهدید می‌کرد تا از مردم‌سالاری بگذرند و به امارت سیاه طالبانی تن دهند. اما شهروندان باعزت کشور همه تهدیدها و ناامنی‌ها را نادیده گرفته و از شهرها گرفته تا دوردست‌ترین بخش‌های کشور، به رأی‌دهی حاضر شدند.

این حقیقت است که میزان اشتراک کنندگان در چهارمین دور انتخابات ریاست‌جمهوری کمرنگ بود. این موضوع، علت‌های متفاوتی داشت. از جمله ناامنی در ولسوالی‌هایی که تحت تسلط جنگ‌جویان طالبان است، بی‌باوری بخشی از شهروندان به کمیسیون‌ها باتوجه به تجارب گذشته، عدم اعتماد به سیاسیون و رهبران، برگزار نشدن انتخابات شوراهای ولایتی در کنار ریاست‌جمهوری و … از عمده‌ترین علت‌های حضور کمرنگ مردم در روز رأی‌دهی بوده می‌تواند. اما با توجه به تمام این مواردی که یاد شد، نظر به آخرین آماری که کمیسیون مستقل انتخابات سه‌شنبه هفته گذشته، نهم میزان اعلام کرد، حدود 2میلیون و 560هزار نفر در سراسر کشور در انتخابات ریاست‌جمهوری رأی دادند. کمیسیون همچنان گفته که این ارقام قابل تغییر است.

گذشته از همه بگومگوها، مهم این است که کمیسیون انتخابات با تمام مشکلاتی که وجود داشت، انتخابات را برگزار کرد و شهروندان هم در آن سهم گرفت. برگزاری انتخابات ششم میزان، دست‌آورد بزرگی در راستای بقای نظم جمهوری و مردم‌سالاری و نفی امارت طالبانی بود. تا این جای کار، نهاد برگزاری انتخابات و شهروندان مسوولیت خود را انجام داده‌اند. حالا نوبت صنف بازی‌گران سیاسی و به‌ویژه رقبای این دور انتخابات است که قانون بازی را رعایت کرده و به تصمیم کمیسیون‌ها احترام بگذارند. هر کدام از تیم‌ها باید از حالا با خود تکرار کنند که «پا گذاشتن در میدان مبارزه، یا منتج به بُرد می‌شود، یا باخت.» کافی است نامزدان از شروع روند رأی‌گیری تا فرجامِ کار که کل آرا شمارش و سیاه از سفید جدا می‌شود، ناظر صحنه باشند. هرکسی توسط آرای مردم افغانستان انتخاب شده بود، نوشش باد و پنج سال زعیم کشور باشد.

در روزهای پساانتخابات، شماری از تیم‌ها به پیشداوری پرداخته و خود را برنده اعلام کردند. عبدالله عبدالله، امرالله صالح معاون دوم محمد اشرف‌غنی، گلبدین حکمتیار، حکیم تورسن و شماری از هواداران این تیم‌ها در کنفرانس‌ها و یا نوشته‌های خود اعلام پیروزی کرده‌اند. این پیشداوری‌ها نه‌تنها کار را به کمیسیون‌ها دشوار می‌سازد؛ بلکه از همین حالا یک نگرانی جدی را بار آورده که مبادا سناریوی انتخابات 1393 تکرار شود.

محمد اشرف‌غنی و عبدالله عبدالله از نامزدان پیشتاز، هردو ادعای پیروزی دارند و به نظر می‌رسد که هیچ‌کدام حاضر به پذیرش شکست در برابر یکدیگر نیستند. برخی از تحلیل‌گران به این نظرند که در صورت نپذیرفتن نتیجه از سوی یکی از این تیم‌ها، ممکن است نسخه‌ی جدید حکومت وحدت ملی مطرح شود. اما چنان‌چه تجربه‌ی پنج سال گذشته نشان داد، چنین نسخه‌هایی نه کارآیی دارد و نه آقای غنی و عبدالله حاضرند آن را دوباره تجربه کنند. آقای غنی و عبدالله بدترین سال‌های کارِ مشترک را پشت سر گذاشتند که از روی ناگزیری پای موافقت‌نامه‌ی آن امضا کرده بودند. اکنون به قدر کافی از یکدیگر خسته شده‌اند و به هیچ وجه؛ به‌ویژه آقای غنی خواستار چنین حکومتی نیست که در آن عبدالله رییس اجرائیه و «مانع اصلاحاتی که قرار است آورده شود»، باشد. پنج سالی که گذشت، تلخ‌ترین تجربه از نظر حکومت‌داری برای مردم افغانستان بود. گسترش ناامنی‌ها و افزایش تلفات ملکی و نظامی، تنش‌های روزافزون سیاسی و در برخی موارد قومی، از بارزترین چالش‌های دوران حکومت وحدت ملی گفته می‌شود. مردم نیز دیگر خواهان حکومتِ دوسره نیست.

به هرحال، پیشداوری‌ها مبنی به پیروزی از سوی شماری تیم‌ها، اظهارات غیرمسوولانه توسط برخی سیاسیون و تجارب گذشته به ما می‌گوید که این انتخابات نیز با بادِ شدیدی که از مسیرش می‌وزد، روبه‌رو است. نشانه‌های آن را از اکنون می‌بینیم. عده‌ای از همین حالا فضا را آشفته ساخته و در پی بحران‌سازی پساانتخاباتی هستند. اما پرسش این است که چرا باید همیشه بادهای مخالف، در مسیر انتخابات‌های کشور ما بوزد. چرا ما قادر به این نباشیم که از طریق مسالمت‌آمیز و احترام به آرای مردم و نهادهای رسمی و قانونی، مشکلات انتخابات خود را حل کنیم؟ رقبای انتخاباتی باید در همکاری با کمیسیون‌ها قرار داشته باشند و وضعیت را از این آشفته‌تر نسازند. متأسفانه در کشور ما این تبدیل به یک عادت شده که هر انتخابات باید به چالش کشیده شود و به این بهانه، اعتبار تمامی طرف‌های انتخابات ضربه می‌بیند. این عادت باید از بین برود.

در کشورهایی که دموکراسی را جدیداً تمرین و تجربه می‌کنند، طبعاً مشکلات وجود دارند؛ اما باید تمامی طرف‌های انتخابات حاضر به این باشند که به طرف نهادینه‌سازی دموکراسی و انتخابات سالم بروند، نه اینکه بحران‌آفرینی کنند. بناءً بهترین و سالم‌ترین راه که عزت و سربلندی نیز در آن نهفته است، تمکین به آرای شهروندان کشور و اعلام کمیسیون است. هر نامزدی که به انتخاب مردم احترام بگذارد و برای اولین بار در تأریخ انتخابات ریاست‌جمهوری کشور، شکست خود و پیروزی مردم‌سالاری را بپذیرد، افتخار کمی نیست. جایگاه‌اش در تأریخ محفوظ خواهد بود.

ناگفته نباید گذاشت که کارهای دشوار کمیسیون از حالا به بعد شروع می‌شود. کمیسیون‌ها آزمون دشواری پیش رو دارند که تنها با امانت‌داری از رأی مردم، پیروز این امتحان خواهند شد. نهادهای برگزار کننده و رسیدگی به شکایت‌های انتخاباتی، برای این کار طرزالعمل‌های واضح دارند و بدون درنظرداشتِ پیشداوری‌ها و مداخلات بیرونی، کار خود را انجام دهند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *