خوش‌خدمتیِ بدون پاداش

الیاس طاهری

عبدالله عبدالله رقیب انتخاباتی رییس‌جمهور غنی که خود نیز شریک حکومت فعلی است، از دیر زمانی به این طرف، در اظهارات، اعلامیه‌ها و موضع‌‎گیری‌های رسمی‌اش به نوعی به خوش‌خدمتیِ امریکا می‌پردازد.

آقای عبدالله، به‌ویژه با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری ششم میزان و بعد از آن، موقف‌گیری‌هایش را هم‌سو با سیاست‌ها و اهدافی کرده‌است که ظاهراً امریکا از آن خوشش می‌آید. اولین خوش‌خدمتی‌ای آشکار آقای عبدالله که از یک طرف خواست شریک قدرت و رقیب انتخاباتی‌اش آقای غنی را نزد امریکایی‌ها کم بزند، پس از اظهارات رییس‌جمهور در مورد موثریت کار اداره‌ی انکشاف بین‌المللی امریکا (USAID) بود که موثریت کار آن را زیر سوال برده بود.

آقای محمد اشرف غنی در آخرین روزهای پیکارهای انتخابات ریاست‌جمهوری، در جواب به سوال یکی از رسانه‌ها راجع به کمک‌های خارجی به افغانستان و نگرانی نسبت به حیف و میل آن گفته بود: «از هر دالر امریکایی، بیشتر از ده سنت به مردم افغانستان نمی‌رسد. [USAID] یکی از بی‌کفایت‌ترین نهادهای کمک‌کننده است. یو اس ای آی دی در پنج سال قطعا یک گزارش به من نداده. این‌ها یک نهاد موازی استند… تابع مقررات ما نیستند.»

در همین‌جا بود که آقای عبدالله فرصت را غنیمت شمرده و خواست از آبِ گِل‌آلود ماهی مقصودش را صید کند. رییس اجرائیه حکومت وحدت ملی، بدون در نظرگرفتنِ موقف حکومتی‌اش که در چه جایگاهی قرار دارد، فوراً در توییتی، اظهارات رییس‌جمهور غنی را نشان از «بی‌خبری، نگرش غیرمسوولانه و بی‌تفاوتی ارگ نسبت به مردم افغانستان» عنوان کرد. آقای عبدالله یک اعلامیه‌ی رسمی از آدرس کاخ سپیدار نیز پخش و بر ضد اظهارات رییس‌جمهور غنی، از کارکردهای اداره انکشاف بین‌المللی امریکا در افغانستان، قدردانی کرد.

مورد دوم، برکناری سخنگوی وزارت خارجه از سوی ارگ به‌دلیل «اظهارات غیرمسوولانه»‌اش در پیوند به سفر هیأت طالبان به پاکستان است که بازهم بهانه دست آقای عبدالله داد و حکمی در برابر حکم رییس‌جمهور غنی صادر کرد. می‌دانیم که آقای عبدالله خودش را هم‌سو با تلاش‌های صلح امریکا در افغانستان، نشان می‌دهد. پس از آنکه زلمی خلیل‌زاد به عنوان نماینده‌ی خاص امریکا در امور صلح افغانستان کارش را آغاز کرد، اگر به موضع‌گیری های رییس اجرائیه در این خصوص نگاه کنیم، به وضوح می‌بینیم او خودش را؛ به‌ویژه در مواقعی که روابط میان ارگ و واشنگتن تیره می‌شد، هم‌سو با سیاست‌های واشنگتن نشان می‌داد/ می‌دهد.

حمایت عبدالله از سخنگوی برکنار شده‌ی وزارت خارجه نیز در همین راستا است. هیأت دفتر سیاسی طالبان در سفرش به پاکستان، بنا به گزارش نیویارک‌تایمز، ضمن دیدار با مقام‌های پاکستانی، با زلمی خلیل‌زاد نیز دیدار کرده‌است. هرچند جزئیاتی از دیدار زلمی خلیل‌زاد با ملا عبدالغنی برادر، رییس دفتر سیاسی طالبان در قطر بیرون نیامده؛ اما به هرحال خودِ این دیدار، نشان‌دهنده آن است که امریکا پس از توقف مذاکرات صلح توسط ترمپ، بدش نمی‌آید دوباره زمینه‌ی تسهیل گفت‌وگوها را فراهم کند.

پیش از سفرِ نمایندگان طالبان به اسلام‌آباد، سفیر پاکستان در کابل به دیدار عبدالله عبدالله رفت و به او در مورد این سفر معلومات داد. عبدالله عبدالله در یک نوشته‌ی فیس‌بوکی‌اش گفته بود که در دیدارش با زاهد نصرالله خان، از جانب پاکستان خواسته تا از نفوذش بالای طالبان استفاده کرده و این گروه را به مذاکرات بین‌الافغانی و دست یافتن به صلح تشویق کند. رییس اجرائیه این خواست را درحالی از پاکستان مطرح می‌کند که آن کشور هرگز طرفدار صلح و آرامش در افغانستان نبوده و نیست. تروریستان و به‌خصوص طالبان را در مدارس خود تدریس، سپس تمویل و تجهیز کرده و به کشور ما برای خشونت و تخریب می‌فرستد.

موارد زیادِ دیگری هم می‌توان فهرست کرد که نشان‌دهنده‌ی خوش‌خدمتی آقای عبدالله به امریکا است. پس از هر حمله‌ی هوایی که اجرا کننده‌ی آن نیروهای امریکایی‌ بوده و تلفات ملکی در پی داشته، آقای عبدالله سکوت اختیار کرده و حتا یک اعلامیه‌ی همدردی با قربانیان ملکی از آدرس ریاست اجرائیه پخش نکرده‌است. این همه به‌خاطر جلب توجه امریکا است.

واقعیت این است که آقای عبدالله در شرایط فعلی تلاش دارد طوری نقش بازی کند که به امریکا نشان دهد او در برابر برنامه‌ها و اهداف ایالات متحده نهایت انعطاف‌پذیر است و چیزی که این کشور بخواهد، مانعی در برابر آن نخواهد بود. دیده می‌شود که آقای عبدالله همه ملاحظات و حتا در برخی موارد بحث منافع ملی را کنار گذاشته و توییت‌ها و اعلامیه‌هایش را متناسب به خواست‌ها و منافع دیگران تنظیم می‌کند. از یاد نباید برد که آقای عبدالله از آدرس شخصی‌اش ابراز نظر نمی‌کند؛ بلکه نظر ریاست اجرائیه را که بر بنیاد توافقنامه سیاسی حکومت وحدت ملی شکل گرفت، بیان می‌کند. هرگونه ابراز نظری که از آدرس ریاست اجرائیه صورت می‌گیرد، بازتاب دهنده‌ی نظرِ نیمی از حکومت است. در چنین اظهاراتی باید منافع ملی و وحدت ملی لحاظ شود. بحث منافع فردی بر منافع ملی ترجیح داده نشود و سیاست‌های کلان کشور قربانی رقابت‌های شخصی و گروهی نگردد.

عبدالله در نظر دارد با این‌گونه تملق‌ها، حمایت ایالات متحده را نسبت به خودش در انتخاباتی جلب کند که با کم‌ترین میزان شرکت کننده‌ها، در سایه‌ی تهدیدات امنیتی برگزار شد و هنوز معلوم نیست نتایج آن به نفع کدام نامزد رقم خواهد خورد. اما آن‌چه که تا حالا مشخص شده‌است، محمداشرف غنی و عبدالله عبدالله از نامزدان مطرح استند که بیشترین رأی را دریافت کرده‌اند.

به‌هر صورت، ایالات متحده یکی از پخته‌ترین و باتجربه‌ترین بازی‌گران دنیا به‌حیث ابرقدرت است که فریب چرب‌زبانیِ هیچ‌کس و حتا حکومت‌ها را نخورده و تنها براساس مطالعات خود، اهداف و سیاست‌هایش را تنظیم و اجرا می‌کند. آقای عبدالله هم تنها با تملق قادر به دل بردن از امریکا نخواهد شد و مهم‌تر از همه برآیند انتخابات ریاست‌جمهوری کشور وابسته به آرای پاک مردم افغانستان است، نه ایالات متحده امریکا.

به نظر می‌رسد این روشی که آقای عبدالله در پیش گرفته از یک جهت ناشی از سرخوردگیِ او است. در این دور انتخابات، آرای عبدالله نظر به انتخابات‌های گذشته به طور قابل ملاحظه‌ای پایین آمد. در حوزه‌هایی که فکر می‌شد آقای عبدالله رأی بالا خواهد داشت، دیده می‌شود که آقای غنی نیز رأی قابل ملاحظه‌ای آورده‌است. یکی از دلایل عمده‌ی این تغییر، افرادی هستند که عضویت تیم ثبات و همگرایی به رهبری عبدالله عبدالله را دارند. انتخابات ششم میزان نشان داد که بانک‌های رأی فرو ریخته و چهره‌هایی نظیر جنرال دوستم، محمد محقق، محمدکریم خلیلی، سید منصور نادری و دیگر چهره‌ها که خود را تیکه‌داران مردمی می‌پنداشتند، تاریخ مصرف شان گذشته و بازنشسته‌هایی بیش نیستند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *