افزایش جنگجویان خارجی در شمال مایه‌ی نگرانی است

مقامات ولایت غور اخیراً در مورد ورود 200 خانواده از جنگجویان اوزبېکستانی در مناطق تحت کنترول طالبان در آن ولایت خبر دادند. والی و رییس شورای ولایتی غور گفته اند، این خانواده ها که به زبان ترکی صحبت می‌کنند از مناطق جنوبی افغانستان و یا از پاکستان به غور آمده اند و قصد رفتن به مناطق شمالی افغانستان را دارند. به گفته‌ی آن‌ها این سومین گروه مسلح خارجی است که در چند ماه گذشته از مناطق کوهستانی غور عبور کرده به سوی شمال رفته اند.

سخنگوی والی ولایت سرپل نیز در رابطه به ورود تعدادی از جنگجویان خارجی در مناطق کوهستانی خبر داده و در مورد رفتار داعشی آن‌ها سخن گفته است.

اگر چه ورود جنگجویان خارجی از جنوب به ولایات شمالی کشور تازه‌گی ندارد. به ویژه جنگجویان اوزبیکستانِ پیرو طاهر یولداش رهبر سابق حرکت اسلامی اوزبیکستان پس از آن که در وزیرستان شمالی با ضربات نیرو های مسلح پاکستان روبه رو شدند، به افغانستان فرار کردند. در سال 2015 عثمان غازی دومین رهبر این حرکت (داماد طاهر یولداش) بعد از کشته شدن طاهر یولداش توسط طیاره های بی پیلوت امریکا در پاکستان از رهبری طالبان روگردان شده به ابوبکر البغدادی رهبر داعش اعلان بیعت کرده بود. با این رویکرد جدید رهبری جدید حرکت اسلامی اۉزبېکستان این گروه را در تقابل با طالبان قرار داد. جنگ های سختی میان جنگجویان اۉزبېک و طالبان در جنوب به خصوص در ولایت زابل در گرفت. در این جنگ‌ها عثمان غازی کشته شد، افراد مسلح و خانواده های آنان پراگنده شدند. جمعی به پاکستان رفتند و تعدادی هم وارد ولایات شمال شدند.

شکست مرکز عمده‌ی داعش در ولسوالی درزاب ولایت جوزجان در ماه اسد سال 1397 ضربه‌ی دیگری بر پیکر تروریستان اوزبېکستان در شمال بود. در نتیجه‌ی محاصره و فشار فزاینده‌ی جنگی طالبان در درزاب داعشی های محلی به رهبری مولوی حبیب‌الرحمن به دولت تسلیم شدند. اما جنگجویان معدود حرکت اسلامی اوزبیکستان خودرا تسلیم طالبان کردند. داعشی های زندانی اوزبیک که در ولسوالی جوند بادغیس در اسارت طالبان قرار داشتند در زمستان 1397 در نتیجه‌ی یک عملیات مشترک به چنگ نیرو های امریکایی افتادند.

فشار فزاینده طالبان، نیرو های دولت و امریکایی به مراکز داعش در افغانستان گروه های جنگجوی اوزبیکستانی را مجبور به بازنگری در موضعگیری شان کرد. آن‌ها دوباره با طالبان کنار آمدند.

در ماه های اخیر تعدادی از جنگجویان اوزبیک در ولایات مختلف شمال و شمال‌شرق میان طالبان دیده شده اند. آن‌ها بیشتر به آموزش  نظامی طالبان مشغول اند. در جنگ ها نیز شرکت می‌کنند. سلاح‌های تک تیرانداز مدرن مانند سنایپر یا دورزن را استعمال می‌کنند و آموزش می‌دهند.

گزارش های اخیر مبنی بر ورود گروه های نسبتاً بزرگ این جنگجویان در شمال مایه‌ی نگرانی است. چرا این گروه های سخت‌سر جنگی پایگاه های خودرا در پاکستان ترک کرده راهی شمال می‌شوند؟

در هفته های اخیر نیرو های دولت و امریکایی در مناطقی از شمال به ویژه در ولایات بدخشان و تخار ضربات محکمی به جنگجویان ضد دولتی وارد کرده اند. عملیات های تازه در بغلان و تخار به منظور آزاد سازی مناطق تحت نظارت طالبان آغاز شده است. ورود جنگجویان اوزبیک به مناطق شمالی افغانستان می‌تواند برای تشدید جنگ در شمال، تقویت طالبان و گرم نگهداشتن تنور جنگ در شمال بوده باشد.

ورود جنگجویان خارجی از جمله اوزبیک های آسیای میانه در شمال افغانستان بار دیگر احتمال ایجاد گروه‌ها و پایگاه های داعش در این مناطق را در اذهان زنده کرده است. گزارش شده که در برخی از ولسوالی های ولایت فاریاب مانند خواجه سبزپوش، دولت آباد و شیرین تگاب شبنامه های داعش پخش شده است. در این شبنامه ها از طرفداران داعش خواسته شده است تا در برابر طالبان ایستاده‌گی کنند. هنوز معلوم نیست که پخش این شبنامه ها حقیقتاً کار داعش است یا خیر.

به همه حال جنگجویان حرکت اسلامی اوزبیکستان افراد خون‌گرم، سر سخت و بنیادگراهای آشتی ناپذیری هستند که فقط برای کشتن و یا کشته شدن می‌جنگند. طالبان و حامیان آن‌ها از این گروه ها برای برآورده شدن برنامه های ستراتیژیک شان بیشترین استفاده را می‌کنند.

در این روزها بار دیگر بحث آغاز مذاکرات صلح با طالبان بالا گرفته است، تأکید دولت افغانستان و کشور های غربی به رعایت آتش بس به عنوان پیش‌شرط قابل تأمل است. شرط دیگر صلح امریکا با طالبان قطع رابطه‌ی طالبان با گروه های تروریستی بین‌المللی چون القاعده، داعش و دیگر شبگه های دهشت افگن خارجی است که بدون شک حرکت اسلامی اوزبیکستان یکی از این گروه ها است. گروهی که قبلاً با القاعده و رهبری آن رابطه محکم و تنگاتنگ داشت. ورود روز افزون جنگجویان حرکت اسلامی اوزبیکستان در شمال بار دیگر به این پرسش جان تازه می‌بخشد که آیا قطع رابطه‌ی طالبان با گروه های دهشت افگن جهانی ممکن و عملی است؟

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *