فسادپیشه‌ها چون اژدها هستی کشور را می‌بلعند

محمدعالم کوهکن

افغانستان کشور فقیری است که اگر حدود نیم قرن حاکمیت استبدادی خاندان یحیی را در نظر نگیریم، این سرزمین همیشه شاهد نزاع‌های داخلی، جنگ‌های خونین و کشمکش‌های خونین میان مدعیان تاج و تخت و سران قبایل بوده است. به عباره‌ی دیگر بی‌ثباتی هم‌زاد این خطه بوده است.

در تاریخ معاصر افغانستان هیچ‌گاه مردم ما شاهد یک روند توسه‌ای پایدار و دوام‌دار نبودند. زندگی مردم همواره متکی به تولیدات سنتی زراعت، مالداری، صنایع دستی و داد و ستد محلی بوده‌است. گسست اجتماعی، قومی و محلی سبب شده است تا امروز مردم این سرزمین یک اجماع ملی در پیوند به مقدرات شان ندارند و این مسأله سبب شده است که کشور ما فرصت‌های تاریخی برای رسیدن به آسایش، رفاه و توسعه را از دست دهند. شوربختانه هنوز ما احزاب و تشکیلات‌های سیاسی و مدنی نیرومند ملی را که زدودن درد و رنج مردم، ترقی و آبادی کشور در محور توجه و عمل شان باشد، نداریم.

این وضع زمینه‌ی استفاده از موقعیت جیوپولیتیک افغانستان را برای کشورهای بزرگ منطقه و دنیا جهت رسیدن به مقاصد استراتیژیک شان مساعد کرده است و ادامه‌ی بازی بزرگ آن‌ها در منطقه از مردم ما هنوز قربانی می‌گیرد. نبود همبستگی واقعی ملی بر محور منافع و مصالح ملی و جهالت قرون وسطایی حاکم در نظام زندگی و فکری ما فرصت مداخله برای بیگانه‌ها را نیز مهیا کرده است. افغان‌ها سربازان بسیار ارزان و مساعد برای کشورهای رقیب در جنگ‌های نیابتی سیاسی شان در منطقه بوده‌اند.

مردم افغانستان در دو دهه‌ی اخیر نیز فرصت خوبی را که برای رسیدن به ثبات سیاسی، توسعه‌ی اقتصادی و اجتماعی میسر شده بود، از دست دادند. نظام سیاسی دموکراتیک که به همکاری و حمایت دنیای مدرن در کشور برسر کار آمد، نتوانست از این فرصت استثنایی برای پیشرفت و شگوفایی کشور استفاده درست و بهینه کند. بر عکس فرصت موجود در دستان رهبران و سیاستمداران خودخواه، طماع و مزدور به چالش بزرگ مبدل شد. جنگ‌های نیابتی از سوی بازیگران منطقوی برای تطبیق ستراتیژی‌های مدون شان در افغانستان زبانه کشید که امروز به یک جنگ غیر قابل کنترول و خانمان‌سوز تبدیل شده است. طی نزدیک به بیست سال گذشته فساد در افغانستان رشد کرد. فساد پیشه‌گان در قدمه‌های بزرگ قدرت سیاسی جا گرفتند و شبکه مافیایی قدرت سرنوشت مردم را به گروگان گرفت. میلیاردها دالر پول کمکیِ دنیا میان آن‌ها و شرکای بیرونی شان تقسیم شد.

قدرتمندان فسادپیشه و شبکه‌های مافیایی قدرت و ثروت از عوامل اساسی ادامه‌ی جنگ، افزایش تولید، قاچاق مواد مخدر و گسترش بی پیشینه‌ی فقر و بیکاری در افغانستان استند. اخیراً نشر یک گزارش تحقیقی از سوی «روزنامه‌ی‌ دیلی بیست» در مورد سرمایه‌گزاری‌های بزرگ مفسدین معلوم‌الحال افغان در یک کشور خارجی تکان‌دهنده بود، با تأسف هر یک آن‌ها امروزه نیز به نحوی به سرنوشت و مقدرات مردم بیچاره‌ی افغانستان حاکم اند و یا در تقلای رسیدن به سکوهای بلند قدرت استند.

با همه‌ی اصرار و فشار کشورهای کمک رسان و نهادهای ناظر بین‌المللی تلاش‌های دولت افغانستان برای کم کردن میزان فساد، محکمه‌ی متهمان به فساد دستاورد چندانی نداشته است. شریک بودن اصحاب قدرت با فاسدان و ناتوانی نهادهای مبارزه علیه فساد از عوامل دیگری است که هنوز فساد پیشه‌ها هستی کشور مارا چون اژدها می‌بلعند.

اکثریت مردم ما فقیر و ناتوان شده اند. ناداری‌ تنگ‌دستی و جهالت فرصت ایستادگی و مبارزه‌ی ثمربخش در برابر شبکه‌های ثروت و قدرت را از مردم گرفته است. برای غلبه بر این همه مشکلات و مهار فسادِ لجام گسیخته، ما به انسجام ملیِ نیروهای سالم جامعه نیاز داریم، تا از طریق مبارزه هدف‌مند و دشوار نهادهای دولتی را از افراد فاسد پاک کنیم و مردم را از گرو مافیای ثروت و قدرت برهانیم.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *