“مینگ بیر جوماق” کتابی نشر ایتیلدی

افغانستان اۉزبیکلری نینگ مینگ بیر جوماقینی اۉز ایچیگه آلگن “مینگ بیر جوماق” کتابی یقینده تورکیه‌ده چاپ قیلیندی. بو کتابنی افغانستانلیک فولکلور شناس عالم استاد محمد قیوم عزیزی و تورکیه‌لیک یازووچی تیمور خواجه اۉغلی بیرگه‌لیکده تألیف اېتگنلر.

استاد محمد قیوم عزیزی افغانستان اۉزبېکلری نینگ تورلی شیوه‌لریده سۉزلشووچی اۉزبیکلر تیلیدن مینگ بیر جوماقنی تینگلب، جمعلب، یازیب آلیش اوچون کته محنت چیککن. استاد عزیزی اوشبو کتابده کېلتیریلگن جوماقلرنی (1367- 1352) ییللری آره‌سیده جمعله‌گن. در واقع افغانستان اۉزبیکلری جوماقلری ییغیندیسی سنلگن بو کتاب متنی تورکیه‌لیک یازووچی تېمور خواجه اۉغلی تامانیدن تورک تیلیگیه ترجمه قیلینیب اولر گه ترانسکریپشن یازگن. اۉزبېکچه‌ـ تورکچه سۉزلیک تیارلب کتابده نشر اېتگن. کتاب، اۉزبیک و تورک تیللریده افغانستان و تورکیه قۉل‌له‌نیله‌دیکن ایکی الفبا یعنی عرب و لاتین (تورکیه رسم‌الخطی) یازوولریده 1000 تیراژده بین‌الخلق ارا تورک اکادیمیسی تامانیدن استانبولده چاپ اېتیلگن.

530 صحیفه‌نی اۉز ایچیگه آلگن “مینگ بیر جوماق” کتابیگه قیوم عزیزی و تېمور خواجه اۉغلی مقدمه یازگنلر.

قیوم عزیزی هر بیر جوماقنی اونگه ایتیب بیرگن شخص نینگ آتی و یشش جایی حقیده معلومات بیره‌دی. اثر بو نقطه‌ی نظردن اۉزیگه خاص علمی ایش حسابلنه‌دی. چون‌که بوندن آلدین افغانستانده ییغیلگن جوماقلر و فلکورنینگ باشقه ژانرلری اوچون منبع کۉرسه‌تیلمه‌گن یا که کمدن کم کۉرسه‌تیلگن.  

تیمور خواجه مقدمه‌سی نینگ بیر قسمیده استاد قیوم عزیزی کتابده کېلتیریلگن جوماقلرنی مملکت نینگ 7 ولایتی (بدخشان، بغلان، جوزجان، فاریاب، قندوز، سرپل و سرپل ولایتلریده یاوچی اۉزبیکلریدن جمعله‌گنینی یازه‌دی.

“مینگ بیر جوماق” کتابی تألیفی و نشر اېتیلیشی افغانستان اۉزبیکلر آغزه‌کی ایجادینی اۉرگنیش، تدقیق قیلیش، یۉقلش اسره‌ب قالیش و کیله‌جک اولادگه یېتکزیش اوچون عملگه آشیریلگن مهم علمی ایش حسابلنه‌دی. اوشبو یوتوق یوزه‌سیدن کتابلر مؤلفلرینی صمیمی تبریکلب، اوشبو ساحه‌ده ینه اولگن مؤفقیتلرگه اېریشیشلرینی ایسته‌یمیز.

“مینگ بیر جوماق” اثری افغانستانلیک اۉزبیکلر فلکلوری همده مملکت اۉزبیکلری تیلی و شیوه‌لرینی اۉرگنیشده هم یخشی بیر منبع بۉله‌دی. استانبولده نشر اېتیلگن بو کتاب نینگ اۉنلب جلدینی افغانستانگه آلیب کېلیب اۉزبېکلر حیات کیچیردیگن ایریم ولایتلر، بیلیم یورتلری و عامه کتابخانه‌لری قۉییلیشی گه جدی احتیاج بارلیگینی سیزه‌میز. تورکیه‌ده فعالیت آلیب باره‌دیگن مدنی مرکزلریمیز اویېرده حیات کیچیره دیگن بای به دولت مدنیت‌پرور افغانستانلیکلر یاردمی اساسیده “مینگ بیر جوماق” کتابینی افغانستان کتابخانه‌لری گه ساووغه طرزیده یېتکزیب بېریشده عملی قدملر تشلشلری ضرور.

کتابده کییلتیریلگن جوماقلردن بیر نېچه‌سینی بو یېرده اقتباس طرزیده کلتیره‌میز.

صندوقچه تۉله میخچه. (آغیز، تیش)

زهرا استا آچیل قیزی، سرپل شهری، سرپل

طلا صندوق آچیلدی، ایچیدن زر ساچیلدی. (آفتاب)

نسیمه مخی قیزی، شبرغان شهری، جوزجان

غاردی آغزیگه بیر تېکّه شال. (سقال)

دلبر فیض بای قیزی، سرپل شهری، سرپل

غیلدیر-غیلدیر غیلانه، ایچیگه سریغ دانه. (قلمپور)

یعقوب بیک یوسف بیک اۉغلی، بیش کپه قیشلاغی، سرپل شهری، سرپل

قرانغه تام دېنگ، ایچینده قپلان گولدیره‌یدی. (تیگیرمان)

استا بۉری نور بابا اۉغلی، باسوس قیشلاغی، چاردره شهری، کوندوز

کۉپریک ته‌یی گه تۉرد غره‌پ. (اینکدی اېمچه‌گی)

عبدالملک بناز، آق مچیت قیشلاغی، تالقان شهری، تخار

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *