افغانستان هنوز جای امنی برای خبرنگاران نیست

هفته‌نامه اولوس: طبق گزارش تازه‌ی سازمان بین‌المللی گزارشگران بدون مرز، افغانستان پس از کشورهای مکسیکو و سوریه، در سال ۲۰۱۹ میلادی، مرگبارترین کشور برای خبرنگاران شناخته شده‌است.

براساس این گزارش سازمان خبرنگاران بدون مرز، از آغاز ۲۰۱۹ میلادی تا کنون  ۱۰ خبرنگار در مکسیکو، ۱۰ خبرنگار در سوریه، 5 خبرنگار در افغانستان، 4 خبرنگار در پاکستان و ۳ خبرنگار در سومالیا کشته شده‌اند.

گزارش می‌افزاید که حضور خبرنگاران خارجی در افغانستان کاهش یافته است که بسیاری از آن‌ها به دلیل ناامنی و نبود مصوونیت جانی کشور را ترک کرده‌اند. این نهاد از کاهش خبرنگاران و پوشش رسانه‌های خارجی در کشور ابراز نگرانی کرده‌است.

این سازمان همچنان گفته است: «کاهش حضور رسانه‌ها و گزارش‌دهی آن‌ها از افغانستان را می‌توان به‌ وخیم‌تر شدن شرایط امنیتی و کاهش علاقه رسانه‌های بین‌المللی که تا حدودی بستگی به خروج تدریجی نیروهای خارجی دارد، نسبت داد.»

در عین حالی که گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز، افغانستان را سومین کشور مرگبار برای خبرنگاران شناخته؛ اما در بخشی دیگری از این گزارش آمده که تلفات خبرنگاران امسال نسبت به سال‌های گذشته کاهش یافته است.

بر بنیاد اطلاعاتی که این سازمان منتشر کرده است، تنها در سال ۲۰۱۸ میلادی ۱۶ خبرنگار در افغانستان جان‌های شان را از دست داده‌اند. همچنان در سال ۲۰۱۷ و ۲۰۱۶ به ترتیب ۱۵ و ۱۰ خبرنگاران در این کشور کشته شده‌اند. که این آمار نشان می‌دهد تلفات خبرنگاران نسبت به سه سال گذشته کاهش چشم‌گیری داشته است؛ اما واقعیت این است که هنوز هم خبرنگاران در افغانستان با تهدیداتی روبه‌رو است.

مخالفان مسلح دولت، روزمندان، افراد بلندپایه در حکومت، افراد مافیا و فاسد، بزرگترین تهدید در برابر کار خبرنگاری در کشور ما هستند که از این ناحیه‌ی این‌ها بیشترین آسیب به روزنامه‌نگاران می‌رسد.

چنان‌چه دیدبان رسانه‌های آزاد افغانستان (نی) نیز گفته است با آن‌که در سال جاری میلادی کشتار و خشونت علیه خبرنگاران کاهش چشم‌گیری را نشان می‌دهد؛ اما ترورهای هدفمند بر خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای هنوز هم ادامه دارد.

آماری که در نهاد نی ثبت شده، نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۹ میلادی ۱۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای در افغانستان کشته شده‌اند؛ در حالی‌که در سال گذشته‌ی میلادی، ۲۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای کشته شده بودند. این آمار نیز نشان می‌دهد که امسال نسبت به سال‌های گذشته؛ به‌ویژه در مقایسه به پارسال کاهش قابل ملاحظه‌ای در میزان تلفات خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای به میان آمده است.

یکی از دلایل کاهش تلفات خبرنگاران در سال جاری میلادی، آموزش دیدن خبرنگاران در مورد چگونگی حضور شان در محلات رویداد برای پوشش خبری گفته شده است. براساس گزارش، خبرنگاران پس از آموزش و همچنان با تأمین وسایل حفاظت امنیت شخصی، خطر تلفات را در مناطق جنگی کاهش داده‌اند. گزارش می‌افزاید که خبرنگاران افغان حالا یاد گرفته‌اند که چگونه از محلات خطرناک گزارش بسازند و به صورت گروهی حضور نیابند.

این بخش گزارش شاید اشاره به رویداد خونین دهم ثور دارد که در آن ۹ خبرنگار جان باختند.

در دهم ثور سال گذشته‌ی خورشیدی، شماری از خبرنگاران در کابل زمانی‌که برای پوشش یک حمله انتحاری به ساحه شش‌درک رفته بودند، هدف حمله‌ی دومی قرار گرفتند که در این رویداد، ۹ خبرنگار کشته‌ و شش کارمند رسانه‌ای دیگر زخمی شدند.

در این رویداد مرگبار، غازی رسولی، خبرنگار و نوروز علی رجبی، تصویربردار تلویزیون یک، یار محمد توخی، تصویربردار طلوع نیوز، شاه‌مری فیضی، عکاس خبرگزاری فرانسه، سلیم تلاش، خبرنگار و علی سلیمی، تصویربردار تلویزیون مشعل، عبدالله حنانزی، محرم درانی و سباوون کاکر، خبرنگاران رادیو آزادی جان‌های شان را از دست دادند.

چند ساعت پس از این رویداد در کابل، احمدشاه، خبرنگار بخش پشتوی بی‌بی‌سی نیز در ولایت خوست از سوی افراد مسلح ناشناس ترور شد.

طرف‌های جنگ؛ به‌خصوص گروه‌های تروریستی‌ای که در افغانستان حضور دارند، برای تأمین مصوونیت خبرنگاران هیچ توجهی ندارند و خبرنگاران بیشترین تلفات را از ناحیه‌ گروه‌های طالبان و در سال‌های پسین از ناحیه گروه داعش متقبل شده‌اند.

برای پیش‌گیری یا حداقل کاهش تلفات خبرنگاران در افغانستان، لازم است که طرف‌های جنگ روش‌های مشخصی را برای تأمین مصوونیت خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای در نظر بگیرند. از طرفی هم نهادهای عدلی و قضایی باید به پرونده‌های خشونت علیه خبرنگاران به گونه‌ی جدی رسیدگی کنند. زمانی‌که عاملان خشونت در برابر خبرنگاران محاکمه و مجازات شوند، طبیعی است که قضایای خشونت کاهش می‌یابد.

با این حال، موضوع مهم و قابل یادآوری دیگر این است که باتوجه به قربانی‌هایی که خبرنگاران و رسانه‌های کشور تاکنون داده‌اند، در گفت‌وگوهای صلح که به تازگی دوباره در صدر بحث‌ها قرار دارد، نادیده گرفته نشود.

با این حال، طبق این گزارش، امسال در سراسر جهان در مجموع ۴۹ خبرنگار کشته شده‌اند که این رقم کاهش ۴۴ درصدی را نسبت به سال گذشته نشان می‌دهد. سازمان بین‌المللی گزارشگران بدون مرز همچنان در گزارش تازه‌ی خود گفته است که در این سال ۳۸۹ خبرنگار بازداشت و ۵۷ خبرنگار دیگر در جهان گروگان گرفته شده‌اند.

نمایش بیشتر

هفته نامه اولوس

هفته نامه اولوس یکی از هفته نامه های فعال کشور در عرصه

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *