قدرت‌های بزرگ بر سرِ منافع خود به جنگ‌های نیابتی‌شان ادامه می‌دهند

محمدعالم کوهکن

هفته‌ی گذشته با کشته شدن قاسم سلیمانی مسوول جناح “قدس” سپاه پاسداران ایران در یک حمله‌ی هوایی در بغداد توسط نطامیان امریکا وضع منطقه بیشتر از هر زمان دیگر متشنج شده بود. دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا مسوولیت این حمله را به عهده گرفت. ایران امریکا را به گرفتن انتقام از هر راه ممکن تهدید کرد. نگرانی ها زمانی بیشتر شد که ایران در یک اقدام تلافی جویانه نسبت به قتل سلیمانی چندین راکت را شب‌ سه‌شنبه به پایگاه های نظامی امریکایی در اربیل عراق شلیک کرد. مقامات امریکایی به این اقدام ایران با خویشتن داری پاسخ گفتند و نخواستند عمل بالمثل انجام دهند.

کشور های بزرگ جهان هر دو طرف را به خویشتن داری دعوت کرده، کوشیدند تا ازیک رویا رویی نظامی میان ایران و امریکا جلوگیری کنند. حالا لحن هر دو طرف نسبت به گذشته ملایم شده است. هم ایران و هم امریکا تصریح کرده اند، که در برابر هم جنگ نخواهند کرد. حالا نگرانی از آغاز یک جنگ تمام عیار میان دو طرف متخاصم فروکش کرده است. مقامات تهران و واشنگتن بهتر می‌دانند که آغاز یک جنگ دیگر در منطقه به سود شان نخواهد بود و وقوع یک جنگ ویرانگر در منطقه اقتصاد دنیا را با مشکلات روبه رو می‌کند.

فروکش کردن احتمال رویارویی نظامی میان ایران و امریکا بدون شک به معنای دست برداشتن هر دو طرف از منافع راهبردی شان در منطقه نخواهد بود. ایران کماکان تلاش خواهد کرد تا منافع امریکا را ضربه بزند و نیرو های نظامی ابر قدرت دنیا را مجبور به عقب نشینی از منطقه کند. امریکا نیز برای تضعیف نظام جمهوری اسلامی ایران از هر راه ممکن ادامه خواهد داد تا منافع دراز مدت‌اش در منطقه را از دست ندهد.

رویارویی بی پیشینه‌ی ایران و امریکا، خود داری یک ابر قدرت جهانی و یک قدرت منطقه‌ای از آغاز جنگ و فروکش کردن اوج تنش ها میان این دو طرف یک مسأله را بار دیگر روشن کرد و آن این که قدرت های متخاصم با هم به صورت اعلام نشده توافق کرده اند، که جنگ خودرا بر سر منافع شان در منطقه در فارمت سابق آن یعنی جنگ های نیابتی ادامه دهند؛ جنگی که مردم افغانستان از چهل سال به این‌سو قربانی آن استند.

ایران منحیث یک قدرت منطقه‌ای منافعی در افغانستان دارد. و سال هاست که در داخل افغانستان برای منافع خویش به حمایت جناح های طرفدار خود می‌جنگند. در زمان جنگ های داخلی ایران از نیرو های مقامت در برابر طالبان حمایت می‌کرد. حالا که در افغانستان امریکا حامی دولت افغانستان است، ایران طرفدارانی میان طالبان دارد و از طریق حمایت آن‌ها می‌خواهد به امریکایی ها ضربه بزند.

در میان کش و قوس های قدرت های متخاصم در منطقه ختم جنگ و برقراری صلح پایدار برای مردم افغانستان حیاتی‌تر از هر مسأله‌ی است. تلاش های امریکا برای ختم جنگ در افغانستان از راه مذاکره به طالبان هنوز به نتیجه نرسیده است. افغان هابه این تلاش ها دلبسته اند، که خونریزی و دوام ویرانگری های چهل ساله در کشور شان به پایان برسد و روزی شاهد برقراری صلح در سرزمین شان باشند. صلحی که استقرار آن باز هم در گرو نیرو های متخاصم منطقه‌ای و جهانی است.

نمایش بیشتر

هفته نامه اولوس

هفته نامه اولوس یکی از هفته نامه های فعال کشور در عرصه

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *