سرنوشت مبهم صلح و تبلیغات انتخاباتی ترمپ

الیاس طاهری

دونالد ترمپ رییس‌جمهوری امریکا در سخنرانی سالانه‌ی خود در کنگره، یک بار دیگر گفت که برای ختم جنگ در افغانستان اراده دارد و تلاش می‌کند نظامیان کشورش را به خانه برگرداند.

این چندمین بار است که آقای ترمپ در اظهاراتش تأکید می‌کند که به طولانی‌ترین جنگ امریکا علیه تروریسم در افغانستان پایان می‌دهد. هرچند پس از روی کار آمدن او به‌حیث رییس‌جمهوری امریکا، تلاش‌های صلح افغانستان به‌طور بی‌سابقه‌ای شدت یافت؛ اما واقعیت این است که این تلاش‌ها تاکنون پیشرفت ملموس و قابل ملاحظه‌ای نداشته است.

مبارزه با گروه‌های تروریستی جهانی و به‌ویژه پایان دادن به جنگ ۱۹ ساله‌ی امریکا در افغانستان، از مهم‌ترین شعارهای دونالد ترمپ در این دور انتخابات است. آقای ترمپ به گزینه‌ی خارج ساختن نیروهایش از افغانستان فکر می‌کند تا به رأی‌دهندگان امریکایی دست‌آوردی ارائه کند. حداقل به‌عنوان شعار از آن استفاده می‌کند. اینکه خروج تا چه حد مسوولانه، پس از رفع تهدید تروریسم و در ضمن، آیا براساس توافق با طالبان و حکومت خواهد بود یا نه، هنوز زود است در مورد آن حرف زد.

زلمی خلیل‌زاد نماینده‌ی ویژه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان، از آغاز تاکنون، ده بار با نمایندگان دفتر سیاسی طالبان در قطر، روزها دور یک میز نشسته و گفت‌وگو کرده است. در پایان مرحله‌ی نهم گفت‌وگوها، قرار بود دوطرف به توافق برسند اما رییس‌جمهور ترمپ، پس از یک حمله‌ی طالبان به نیروهای امریکایی در کابل، این مذاکرات را متوقف کرد.

پس از مدتی گفت‌وگوها میان دو طرف دوباره آغاز شد. این بار به نظر می‌رسد که موارد اختلافی میان خلیل‌زاد و نماینده‌های سیاسی طالبان بیشتر شده و مذاکرات این دور چندان فضای خوبی نداشته است. خلیل‌زاد در سفر هفته‌ی گذشته‌اش به کابل در دیدار با رییس‌جمهور غنی گفت که در گفت‌وگوهایش با طالبان به پیشرفت قابل ملاحظه‌ای نرسیده است.

به‌هر حال، توافق امریکا با طالبان، دیر یا زود انجام شدنی است. طوری‌که دو روز بعد از سفر خلیل‌زاد به کابل، مایک پومپئو وزیر خارجه امریکا در سفرش به تاشکند پایتخت ازبکستان گفت که توافق با طالبان نزدیک است. آقای پومپئو از طالبان خواست که «نشانه‌های واضح» اراده و ظرفیت خود را در کاهش خشونت نشان دهند.

چه خوب است که توافق دوجانبه‌ی امریکا- طالبان، نه‌تنها مطابق میل آن‌ها؛ بلکه حداقل نزدیک با خواست‌های مردم و دولت افغانستان نیز باشد. اما چیزی که به‌ویژه در بحث صلح کشور بسیار مهم و حیاتی است، به وجود آمدن اجماع سیاسی داخلی است. اگر اجماع شکل نگیرد، پس از توافق امریکا و طالبان، گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح به هیچ وجه موفقیت‌آمیز نخواهد بود.

لازم است سیاسیون در این مرحله‌ی مهم، تمامی اختلاف نظرها و رقابت‌های سیاسی‌شان را کنار بگذارند و در میدان صلح از یک موقف واحد وارد شده و حرف بزنند. برقراری صلح خواست همه‌ی شهروندان است. از جنگ و خشونت، هیچ‌کسی در داخل کشور منفعت نمی‌برد.

برای برچیدن گلیمِ مافیای جنگ و خونریزی، فرصت تأریخی مهیا شده‌است و باید از این فرصت برای ختم جنگ و برقراری صلح استفاده شود. متأسفانه تا این جای کار، هیچ نشانه‌ی امیدوار کننده مبنی به استفاده از این فرصت از سوی سیاسیون به چشم نمی‌خورد. صنف سیاسی در کابل، هنوز بر مبنای دیدگاه‌های تنگِ حزبی-گروهی عمل می‌کنند. حاضر نیستند اختلاف‌ها و رقابت‌های سیاسی شان را حداقل در بحث صلح کنار بگذارند و دور هم جمع شوند.

حکومت به‌عنوان نماینده‌ی رسمی و قانونی مردم باید طرف اصلی مذاکره با طالبان باشد. روی این موضوع باید اجماع به‌میان آید. احزاب و دیگر گروه‌ها و چهره‌های سیاسیِ بانفوذ می‌توانند در کنار حکومت قرار گرفته و بسیار خوب عمل کنند. جبهه ساختن در مقابل حکومت و موضع‌گیری مخربانه در برابر نظامی که مدافع مردم است، هم‌سویی مطلق با طالبان و حامیان آن‌هاست. موضع‌گیری‌های برخی از چهره‌های سیاسی و رهبران احزاب ، گاهاً بسیار ناشیانه است که نمونه‌هایش را فراوان می‌بینیم. اگر اوضاع به همین منوال ادامه یابد، ما به این زودی نه‌تنها به صلح نمی‌رسیم بلکه ممکن است اوضاع پیچیده‌تر هم شود. بناءً فاصله‌یی که میان محمد اشرف غنی و چهره‌های سیاسی بیرون از حکومت ایجاد شده‌است، به هر قیمتی باید برداشته شود. آقای غنی به دیگر نیروهای سیاسی باید دروازه‌ی مشارکت و مشوره‌دهی را باز بگذارد و از طرفی هم سیاسیون در این شرایط حساس باید مسوولیت‌های کلان میهنی‌شان را درک کنند.

قرار است پس از توافق امریکا با طالبان، گفت‌وگوهای بین‌الافغانی آغاز شود. در صورتی‌که اجماع سیاسی در داخل کشور شکل نگیرد و محمد اشرف غنی و دیگر سیاسیون هرکدام در مقابل یکدیگر کوتاه نیایند، پیامدهای بد و ناگواری به همراه خواهد داشت و ضرر آن بیشتر متوجه مردم و کشور ما است. اجماع داخلی سیاسی، چه در صورت شکست مذاکرات و چه در صورت توافق، ما را در موضع قوی‌تر در برابر طالبان و حامیان‌شان قرار می‌دهد.

نمایش بیشتر

هفته نامه اولوس

هفته نامه اولوس یکی از هفته نامه های فعال کشور در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *