طرح «کاهش خشونت» بی‌معناست؛ طالب‌ها از آتش‌بس می‌ترسند

الیاس طاهری

به نظر می‌رسد مذاکرات میان امریکا و گروه طالبان، وارد مرحله‌ی جدی‌تر شده است. گزارش‌ها حاکی است که امریکا و طالبان در آستانه‌ی امضای یک توافق قرار دارند. در صورتی که توافقی میان دو طرف به امضا برسد، راه برای آغاز مذاکرات بین‌الافغانی هموار می‌شود.

مایک پومپئو وزیر خارجه امریکا، شام سه‌شنبه‌ی هفته گذشته در صحبت تلفنی با محمد اشرف غنی و عبدالله و عبدالله، رهبران حکومت وحدت ملی، از پیشرفت در مذاکرات با طالبان اطلاع داده است.

رییس‌جمهور غنی نیز در توییتر خود نوشته که آقای پومپئو در تماس با او، از پیشنهاد طالبان برای کاهش «قابل توجه و پایدار خشونت»، حرف زده است. پیش از این، موضع حکومت افغانستان؛ به‌ویژه شخص رییس‌جمهور غنی این بود که نخست باید آتش‌بس و بعد مذاکرات با گروه طالبان آغاز شود. ریاست‌جمهوری می‌گفت که کاهش خشونت عملی نیست و از سویی هم «معنای دقیق نظامی، حقوقی و جنبه‌ی عملی ندارد.»

اما اکنون نظر به توییت رییس‌جمهور غنی، چنین به نظر می‌رسد که پیشنهاد طالبان برای آن‌چه که «کاهش خشونت پایدار» گفته شده، مورد قبول آقای غنی و دولتش قرار گرفته است. رییس‌جمهور پس از صحبت تلفنی با مایک پومپئو وزیر خارجه امریکا که از پیشرفت در مذاکرات یاد شده- از جمله پیشنهاد «کاهش خشونت» از سوی طالبان، در توییترش نوشت که این یک پیشرفت «پذیرفتنی» است.

بر بنیاد گزارش‌های منتشر شده در برخی رسانه‌ها، منابع امریکایی از امضای توافقنامه میان امریکا و طالبان در آینده‌ی نزدیک سخن گفته‌اند. از پیشرفت در گفت‌وگوهای صلح میان امریکا و طالبان در حالی سخن گفته می‌شود که زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان- که تاکنون ده بار با نمایندگان این گروه در قطر مذاکره کرده، حدود دو هفته پیش در دیدار با رییس‌جمهور غنی گفت، این گفت‌وگوها به پیشرفت قابل ملاحظه‌ای نرسیده است. اما دو روز بعد از این اظهارات خلیل‌زاد، وزیر خارجه امریکا در تاشکند پایتخت ازبکستان گفت، توافق با طالبان نزدیک است. آقای پومپئو از طالبان خواسته بود که «نشانه‌های واضح» اراده و ظرفیت خود را در کاهش خشونت نشان دهند.

دونالد ترمپ نیز بارها گفته که به طولانی‌ترین جنگ امریکا در افغانستان پایان می‌دهد. در آخرین مورد حدود دو هفته پیش در سخنرانی سالانه‌اش در کنگره گفت که برای ختم جنگ در افغانستان اراده دارد و تلاش می‌کند نظامیان امریکایی را به خانه برگرداند.

به هرحال، دولت ترمپ سرانجام با طالبان به توافق می‌رسد. به احتمال قوی، همان‌طور که برخی رسانه‌ها از قول منابع امریکایی گزارش کرده‌اند، به همین نزدیکی‌ها توافق‌نامه میان دو طرف امضا خواهد شد؛ اما سوال اساسی این است که مطرح کردن «کاهش خشونت» از سوی طالبان، معنایی دارد و آیا عملی است؟ اگر جواب بله باشد، این کاهش خشونت چگونه خواهد بود و طالبان در کجاها دست به خشونت نخواهند زد؟ و سوال مهم‌تر اینکه چطور می‌توان فهمید و اندازه‌گیری کرد که خشونت‌ها از سوی طالبان به چه میزان کاهش یافته است؟ این‌ها پرسش‌های مهمی است که باید پاسخ‌های آن را مردم افغانستان منحیث متضررین اصلی جنگ بدانند. همه‌روزه نیروهای امنیتی و افراد غیرنظامی و بی‌گناه در گوشه و کنار کشور کشته می‌شوند. همین سه‌شنبه‌ی هفته گذشته انفجاری در ورودی دانشگاه نظامی مارشال فهیم در کابل، حدود ۶ کشته بر جا گذاشت. در ولایات ناامن هر روز جوانان این کشور کشته و سلاخی می‌شوند. مسوول مستقیم اکثرِ این کشتارها طالبان اند. این پیشنهاد «کاهش خشونت» که از جانب طالبان مطرح شده است، باید تعریف مشخص و واضحی داشته باشد- که تاکنون ندارد.

مذاکره کنندگان طالبان که به نمایندگی از این گروه در قطر حضور دارند، می‌ترسند که مبادا با پذیرفتن آتش‌بس، کنترل بر جنگ‌جویان خود در جبهات جنگ را از دست بدهند. به همین دلیل، تمام تلاش طالبان این است که از طریق دوام جنگ و خشونت، خود را در موضع قوی‌تر حفظ کنند.

حکومت افغانستان هم بهتر این می‌بود که روی همان موضع اولی خود- آتش‌بس، همچنان تأکید می‌کرد؛ اما رییس‌جمهور در توییت اخیر خود درباره‌ی صلح، پیشنهاد «کاهش خشونت» از سوی طالبان را یک پیشرفت «پذیرفتنی» خوانده است.

حالا که حکومت ظاهراً پیشنهاد «کاهش خشونت» از سوی طالبان را پذیرفته است، هم‌زمان با شروع گفت‌وگوهای بین‌الافغانی، در نخست باید تمام تمرکزش را بر آتش‌بس کند و در همآهنگی با دیگر نیروهای سیاسی شامل در گفت‌وگوها، طالبان را وادار سازد که آتش‌بس را بپذیرند. ادامه‌ی مذاکرات و رای‌زنی در مورد چگونگی حکومت آینده که طالبان نیز جزء از آن خواهند بود، در جریان آتش‌بس بامعناتر خواهد بود. در غیر آن، اگر طالبان آتش‌بس را نپذیرند و به کشتار مردم افغانستان ادامه دهند، در سایه‌ی کشتار و خشونت، مذاکره و گفت‌وگو معنایی ندارد. بنا بر این، حکومت و دیگر نیروهای سیاسیِ شامل در مذاکرات، پس از توافق امریکا و طالبان و هم‌زمان با شروع مذاکرات بین‌الافغانی، باید آتش‌بس را به‌عنوان طرح اصلی برای ادامه‌ی مذاکرات صلح پیشکش کنند.

نمایش بیشتر

هفته نامه اولوس

هفته نامه اولوس یکی از هفته نامه های فعال کشور در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *