باز چه سودایی به سر دارد؟

نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری ششم میزان، ۵ ماه پس از زمان برگزاری آن، سرانجام شام روز سه‌شنبه هفته‌ی گذشته (۲۹ دلو) اعلام شد. کمیسیون انتخابات، محمد اشرف غنی را برنده‌ی این انتخابات اعلام کرد.

براساس این نتایج، محمد اشرف غنی با کسب ۵۰.۶۴ درصد آرا (بیشتر از ۹۲۳ هزار رای)، اول و عبدالله عبدالله که رقیب اصلی او بود، با ۳۹.۵۲ درصد آرا (بیشتر از ۷۲۰ هزار رای)، در جایگاه دوم قرار گرفته است.

دسته‌ی انتخاباتی ثبات و همگرایی به رهبری عبدالله عبدالله، مدعی است قبل از اینکه سرنوشت «سه‌صد هزار رای مشکوک» و به زعم این تیم، آرای «تقلبی» و خارج از زمان مشخص شود، کمیسیون انتخابات با سراسیمگی نتایج را اعلام کرده است. عبدالله عبدالله ساعاتی بعد از مشخص شدن نتایج انتخابات، با جمعی از اعضای ارشد دسته‌ی انتخاباتی‌اش در یک نشست خبری حضور یافت و ضمن نپذیرفتن نتایج اعلام شده از سوی کمیسیون انتخابات، خودش را برنده اعلام کرد. آقای عبدالله در اظهارات‌اش مدعی شد که برنده‌ی انتخابات است و به زودی حکومت «همه‌شمول» را تشکیل می‌دهد.

حالا پرسش اساسی این است که این بحران پساانتخاباتی چگونه مدیریت خواهد شد و آیا امکان دارد مردم افغانستان هم‌زمان دو رییس‌جمهور را تجربه کنند؟

ارائه‌ی یک پاسخ روشن به این پرسش‌ها حداقل برای نویسنده‌ی این سطور فعلاً دشوار است. باید منتظر ماند و دید که در روزهای آینده چه اتفاقاتی می‌افتد. اما واقعیت این است که افغانستان در بحران پساانتخاباتی تجربه‌های دیگر هم دارد. موضوعی که از حالا می‌توان پیش‌بین بود، این است که به احتمال زیاد جامعه‌ی جهانی و سازمان‌های بین‌المللی برای مدیریت بحران وارد عمل خواهند شد.

عبدالله عبدالله سه بار برای رسیدن به چوکی ریاست‌جمهوری خود را نامزد کرده ‌است. یک بار در رقابت با حامد کرزی و دو بار با اشرف‌غنی. حامد کرزی در انتخابات سال 1388 به هر طریقی شد، توانست آقای عبدالله را مجاب کند که شکست را بپذیرد. آن زمان نیز او اعضای کمیسیون‌ها را به جانب‌داری از دولت و آقای کرزی متهم می‌کرد و خواهان برکناری آن‌ها شده بود. چنین به نظر می‌رسید که آقای عبداالله وقتی دید کمیشنران برکنار نمی‌شوند، از رفتن به دور دوم انتخابات انصراف داد. اما برخی هم به این باورند که او با آقای کرزی وارد یک معامله شد و سرانجام حامد کرزی برای دومین دوره‌ی پنج ساله ابقا شد.

در انتخابات سال ۱۳۹۳ نیز آقای عبدالله نتیجه را نپذیرفت و پس از آنکه آشفتگی سیاسی زیاد شد، جان‌کری وزیر خارجه‌ی پیشین امریکا به‌منظور میانجیگری به کابل آمد و موافقت‌نامه سیاسی تشکیل حکومت وحدت ملی میان اشرف‌غنی و عبدالله به امضا رسید.

اکنون که محمد اشرف‌غنی از کانال رسمی و قانونی (کمیسیون انتخابات) برنده‌ اعلام شده، باز هم آقای عبدالله حاضر به پذیرش شکست در برابر او نیست و تا سرحد تشکیل حکومت پیش رفته است. اینکه آقای عبدالله و تیم انتخاباتی او با ایجاد بحران و اعلام پیروزی و تشکیل حکومت چه سودایی بر سر دارند، مشخص نیست؛ اما واقعیت این است که اعلام پیروزی خودی، غیرمنطقی و همین‌طور غیر عملی است.

یا هم آقای عبدالله و هم‌تیمی‌هایش شاید به این فکر کنند که ممکن با بحران‌آفرینی، نسخه‌ی جدید حکومت وحدت ملی مطرح شود. اما چنان‌چه تجربه‌ی پنج سال گذشته نشان داد، چنین نسخه‌هایی نه کارآیی دارد و نه رییس‌جمهور غنی حاضر است آن را دوباره تجربه کند. آقای غنی و عبدالله بدترین سال‌های کارِ مشترک را پشت سر گذاشتند. آقای غنی، داکتر عبدالله را «مانع ایجاد اصلاحات» می‌داند.

از سویی هم آقای غنی تا در توان دارد تلاش خواهد کرد که یک حکومت متمرکز قوی تشکیل دهد و به گفته‌ی خودش از «چیلک‌اندازی»ها در این دور حکومتش جلوگیری کند. برنامه‌هایی که رییس‌جمهور غنی در عرصه‌های مختلف درست کرده و می‌خواهد بدون جنجال تطبیق‌اش کند، زمانی ممکن می‌شود که کسی در داخل حکومت مزاحم او نباشد. آقای غنی در پنج سال گذشته پیوسته آقای عبدالله را به چشم یک شریک کاریِ مزاحم می‌دید. مزید بر آن، رییس‌جمهور غنی دوست‌دار یک نظام متمرکز قوی نیز است تا بتواند در برابر طالبان از موضع قوی‌تر در گفت‌وگوهای صلحی که پیشرو دارد، وارد میدان شود. بناءً‌، این بار مدیریت بحران انتخابات خیلی دشوارتر نسبت به سال ۱۳۹۳ خواهد بود.

در حالی‌که هر تیم انتخاباتی حق دارد که مطابق قانون از روند انتخابات نظارت داشته و قناعت‌اش از شفافیت پروسه حاصل شود؛ اما بسیج افکار عمومی در مقابل کمیسیون انتخابات به‌عنوان گرداننده‌ی این پروسه‌ی ملی، فرهنگ خوبی نیست. آقای عبدالله در انتخابات گذشته اساس این فرهنگ بد را گذاشت و اکنون نیز همان راه را در پیش گرفته ‌است. این جنجال‌ها کشور را به سمت تقسیم شدن و یک بحران بسیار خطرناک سوق می‌دهد. در شرایط بسیار حساس قرار داریم و اندکی اشتباه می‌تواند کشور را در کام بحران‌های بدون برگشت ببرد. آقای غنی و عبدالله به‌عنوان کسانی‌که پنج سال در رهبری حکومت بوده‌اند و بیشتر از هر کسی دیگر مصائب و مشکلات کشور و مردم را درک می‌کنند، نباید دچار کوچک‌ترین خطا و اشتباه شوند. تیم ثبات و همگرایی نیز بهتر بود نتایج اعلام شده از سوی کمیسیونی را که خود نیز در گزینش اعضای آن نقش دارد، می‌پذیرفت. اما حالا به جای اعلان پیروزی، باید راهی را جست‌وجو کند که در آن، به اصل انتخابات، قانون اساسی و مصالح علیای کشور صدمه‌ی جبران‌ناپذیر وارد نشود.

نمایش بیشتر

الیاس طاهری

سردبیر هفته‌نامه اولوس

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *