هفته‌ی کاهش خشونت چه حال و هوایی داشت؟

در هفته‌ای که گذشت، باشندگان برخی ولایت‌های ناامن کشور شاهد روزهای متفاوتی بودند. هم‌زمان با شروع هفته‌ی «کاهش خشونت»- که در نتیجه‌ی ده دور مذاکرات امریکا و طالبان جهت زمینه‌سازی امضای توافق‌نامه میان دوطرف به‌وجود آمد، امیدواری‌ها به ختم جنگ و برقراری صلح در کشور بیشتر شد. با پذیرفته شدن این طرح از سوی جوانب درگیر جنگ از جمله طالبان، شماری از مردم در خوست، ننگرهار و قندهار به جاده‌ها آمده و به جشن و رقص و پای‌کوبی پرداختند. در برخی نقاط کشور که طالبان حضور فعال دارند، شبکه‌های مخابراتی دوباره به فعالیت آغاز کردند.

طالبان، هرچند به‌منظور آماده‌سازی زمینه برای امضای توافقنامه صلح با امریکا و آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی، حاضر به پذیرفتن آتش‌بس نشدند؛ اما مقام‌های امریکایی و دولت افغانستان «کاهش خشونت» را نیز یک فرصت و پیشرفتی در راستای توافق صلح در کشور عنوان کردند. محمد اشرف‌غنی رییس‌جمهور که بارها بر آتش‌بس تأکید داشت، از موضع خود اندکی عقب‌نشینی کرد و سرانجام به طرح کاهش خشونت از سوی امریکایی‌ها و طالبان، تن داد.

چنان‌چه از اصطلاح «کاهش خشونت» برداشت می‌شود، این به معنای آتش‌بس و قطع کامل عملیات‌های نظامی طرف‌های درگیر نبود. سخنگوی طالبان نیز اعلان کرده بود که هر عمل این گروه در هفته‌ی کاهش خشونت، نباید تخطی پنداشته شود. رییس‌جمهور غنی نیز منحیث سرقومندان اعلای قوای مسلح به نیروهای دفاعی و امنیتی دستور داده بود که کاهش خشونت در برابر طالبان را نقض نکنند؛ اما جنگ در برابر دیگر گروه‌های تروریستی همچنان ادامه خواهد داشت.

در جریان هفته، گروه طالبان در برخی ولایت‌ها تحرکاتی داشتند. حمله بر مرکز ولسوالی زاری در ولایت بلخ، حمله بر نیروهای امنیتی در ارزگان و پکتیا که تلفاتی نیز در پی داشت، ربودن ولسوال دره صوف سمنگان توسط جنگ‌جویان این گروه و همین‌طور حملات پراکنده در شماری از ولایت‌ها. اما این‌ها در مقایسه با روزهای پیشتر از آن، کاهش قابل ملاحظه‌ای را نشان می‌داد. در هفته‌ی گذشته حداقل شهروندان کشور از نگاه روحی و روانی روزهای نسبتاً امن و متفاوتی را تجربه کردند. اکثر مردم این هفته را به فال نیک گرفتند. اگر زیاد خوش‌بینانه و ساده‌لوحانه تلقی نشود، چنین به نظر می‌رسد که کشور ما پس از سال‌ها جنگ و بی‌ثباتی، اکنون وارد مرحله‌ی تازه‌ای می‌شود که مردم آن در یک فضای آرام و بدون جنگ در کنار هم زندگی کنند. در صورتی‌که از این فرصت طلایی استفاده درست شود، محقق شدن چنین امری زیاد دور نیست. البته این آرزوی دیرینه‌ی مردم ماست؛ اما نباید بیش از حد انتظار خوش‌بین بود. باید منتظر ماند که چه تحولاتی در پروسه‌ی صلح رونما می‌شود. جنگ افغانستان ابعاد مختلفی دارد و این پروسه باید بسیار هشیارانه و زیرکانه مدیریت و به انجام برسد. در این مرحله، بیشتر از هر زمان دیگر باید متوجه کشورهای همسایه بود. این کشورها نباید برداشت شان این باشد که صلح افغانستان به ضرر آن‌هاست.

به‌هر حال، براساس گزارش‌هایی که در برخی رسانه‌ها منتشر شده، جنگ‌جویان طالبان از رهبران شان دستور گرفته بودند که در جریان هفته کاهش خشونت، از حمله به مراکز و تأسیسات امریکایی، مراکز و تأسیسات دولتی و حمله‌های انتحاری در شهرها خودداری کنند. دست‌کم همین موارد تا زمان نوشتنِ این مطلب از سوی طالبان- که خشونت‌گران اصلی اند، رعایت شده‌است. جوانب درگیر به‌نحوی در طول هفته تلاش کردند عملکردی از آن‌ها سر نزنند که نقض تعهدات شان نسبت به «کاهش خشونت» را نشان دهند.

دونالد ترمپ رییس‌جمهوری امریکا هم هفته‌ی گذشته قبل از سفرش به هند، در یک اظهار نظر خود به صورت محتاطانه گفت در صورتی‌که دوره یک هفته‌ای کاهش خشونت موثر باشد، او آماده است توافق‌نامه صلح با طالبان را امضا کند.

آقای ترمپ گفت که اکنون «زمان برگشت» به خانه است و ۱۹ سال جنگ، زمان بسیار طولانی‌ای است. او افزود:‌ «ما فکر می‌کنیم آن‌ها [طالبان] می‌خواهند معامله کنند، ما هم می‌خواهیم معامله کنیم، فکر می‌کنم این کار به نتیجه برسد، خواهیم دید.» در هر صورت، امضای توافقنامه صلح میان امریکا و طالبان، راه را برای آغاز گفت‌وگو و مذاکره میان افغان‌ها فراهم می‌سازد. در صورتی‌که حکومت و صنف سیاسی در کابل روی یک اجماع به توافق برسند و اختلافات انتخاباتی و کوتاه‌مدت را کنار بگذارند، خوش‌بینی و امیدواری برای پایان این جنگ خانمان‌برانداز نسبت به هر زمان دیگر بیشتر و قدم‌ها آهسته‌آهسته به طرف برقراری صلح و ثبات برداشته خواهند شد.

نمایش بیشتر

الیاس طاهری

سردبیر هفته‌نامه اولوس

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *